Bebeğin doğumu otomatik olarak nüfus kaydına geçmez — anne ve babanın 30 gün içinde isim bildirmesi gerekir. 2025'ten itibaren süreç büyük ölçüde dijitalleşmiş ve hastaneler doğum bilgisini doğrudan Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'ne (NVİ) bildirmektedir.
Adım Adım Süreç
- Hastane doğum bildirimi: Bebek doğduğunda hastane sağlık personeli MERNİS sistemine doğum bilgisini girer. T.C. kimlik numarası anlık otomatik üretilir.
- İsim ver (30 gün içinde): Anne veya baba, e-Devletten "Yenidoğan Bebek İsim Bildirim" hizmetiyle isim girer. Veya nüfus müdürlüğüne şahsen başvurulur.
- Bildirim yapılmazsa: 30 gün sonra idari para cezası (~500 TL) işler ve nüfus müdürlüğü dilekçeli başvuru zorunluluğu doğurur.
- Kimlik kartı çıkar: Bebek için kimlik kartı çıkarmak ister isteğe bağlıdır. e-Devletten randevu alarak (genelde ücretsiz) nüfus müdürlüğünden alınır.
- Doğum Yardımı başvurusu: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na ayrıca başvurulur (aşağıda detay).
İsim Bildirim Detayları
- İsim, 1-2 ad olabilir, üçüncü isim verilmez.
- Türk Medeni Kanunu uyarınca "milli kültürümüze ve ahlak kurallarına uygun" olmalı; gülünç, çirkin isimler reddedilebilir.
- Yabancı kökenli isimler kabul edilir.
- Aynı ad başka bir kardeşte varsa bile verilebilir.
- Çocuk büyüdüğünde adı değiştirmek için Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açmak gerekir.
2026 Doğum Yardımı Tutarları
1 Ocak 2025 ve sonrasında canlı doğan çocuklar için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yeni doğum yardımı düzenlemesi yürürlüğe girmiştir. 2026'da uygulanan tutarlar:
| Çocuk Sırası | Ödeme Türü | Tutar |
|---|---|---|
| 1. çocuk | Tek seferlik | 5.000 TL |
| 2. çocuk | Aylık (çocuk 5 yaşını tamamlayana kadar, 60. ay dahil) | 1.500 TL/ay × 60 ay |
| 3. ve sonraki çocuklar | Aylık (çocuk 5 yaşını tamamlayana kadar, 60. ay dahil) | 5.000 TL/ay × 60 ay |
633 sayılı KHK Ek 4. madde kapsamında kamu personeline ödenen (sabit tutarlı) doğum yardımı bu kalemlerden farklıdır. 1 Ocak 2025 öncesi doğan çocuklar için eski (düşük, tek seferlik) sistem geçerlidir.
Doğum Yardımı Başvurusu
- e-Devlet üzerinden: "Doğum Yardımı Başvurusu" hizmeti ile online başvuru.
- Ödeme PTT'ye yatar: Başvurunun sisteme işlendiği ayı takip eden ay içinde PTT'ye ödeme yapılır (Ocak'ta başvuruysa Şubat'ta).
- Aylık ödemeler: 2. ve 3.+ çocuklar için her ay PTT'ye yatmaya devam eder (çocuk 5 yaşını tamamlayana dek).
Şartlar: Türk vatandaşlığı, canlı doğmuş ve nüfusa kayıtlı bebek olması. Yeni düzenlemede gelir testi şartı genel olarak aranmaz; ancak güncel başvuru ekranındaki kriterleri kontrol edin.
Yeşil Kart / GSS Devri
Yenidoğan bebek otomatik olarak annenin veya babanın SGK'sına aktif sigortalı/genel sağlık sigortalı olarak eklenir. Anne sigortalı değilse babadan, ikisi de değilse Yeşil Kart (gelir testi sonrası) başvurusu yapılır.
Ekstra Süreçler
Babalık İzni
İş Kanunu m.46/ek1 uyarınca baba, doğum sonrası 5 gün ücretli izin kullanır (devlet memuru: 10 gün).
Süt İzni (Anne için)
Doğum sonrası 1 yıl boyunca anne, çalışma günlerinde günde toplam 1,5 saat süt izni kullanır (İK m.74).
Anaokulu / Kreş Kaydı
Bebeğin T.C. kimlik numarası alındıktan sonra MEB e-Okul sistemi üzerinden anaokulu/kreş ön kayıt yapabilirsin.
Doğum Belgesi (Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği)
Bebek için doğum belgesi:
- e-Devlet: "Nüfus Kayıt Örneği Sorgulama" → karekodlu PDF.
- Nüfus Müdürlüğü: Şahsen başvuru — ücretsiz.
Yurtdışında Doğan Bebek
Türk vatandaşı anne-babanın yurtdışında doğan bebeği için:
- Türkiye Konsolosluğu'na 30 gün içinde başvuru.
- Yabancı doğum belgesi (apostil + tercüme).
- Konsolosluk MERNİS'e bildirir.
- Çocuk doğum tarihinden itibaren Türk vatandaşıdır (kan esası).
Yaygın Hatalar
- 30 gün süresini kaçırmak → idari ceza + sonraki sürecin yavaşlaması.
- İsim seçiminde tereddüt → çocuk ileride değiştirmek için mahkeme süreciyle uğraşır.
- Doğum yardımı başvurusunu unutmak → hak düşmez, 5 yıl içinde başvurulabilir.
İlgili: Doğum İzni Parası, Nüfus Kayıt Örneği, Nüfus Müdürlükleri.