KAMU SÖZLÜĞÜ

Kamu Sözlüğü

Hukuk, vergi, tapu, SGK ve genel kamu işlemleriyle ilgili terimlerin açıklamalı sözlüğü.

67 rehber 34 hesaplama aracı 936 sözlük terimi 32 kontrol listesi
67
📝
Rehber Yazıları
Adım adım kılavuzlar ve uzman tavsiyeleri
YAZILARI GÖR →
34
🧮
Hesaplama Araçları
MTV, kıdem tazminatı, KDV, kredi faiz…
ARAÇLARI AÇ →
936
📖
Kamu Sözlüğü
Hukuk, vergi, SGK, tapu terim sözlüğü
BU SAYFA
32
Kontrol Listeleri
Yazdırılabilir belge ve işlem kontrol listeleri
LİSTELERİ GÖR →
KATEGORİ: Tümü 936 AFAD 7 Askerlik 5 BDDK / Bankacılık 24 BTK / Telekom 9 Belediye 3 Devlet Yapısı 9 Diyanet 1 Dışişleri 39 Ekonomi 4 Emniyet 3 Enerji 40 Eğitim 47 Genel 9 Gençlik/Spor 39 Hukuk 50 KVKK 20 Kamu Personeli 6 Kültür 40 RTÜK 16 Rekabet Kurumu 14 SGK 12 SGK/Çalışma 36 SPK / Sermaye Piyasası 24 Sanayi 39 Savunma 38 Sağlık 47 Sosyal Hizmet 39 Sosyal Yardım 6 TCMB / Merkez Bankası 20 TOKİ 7 Tapu 12 Tarım 40 Ticaret 41 Trafik 3 Ulaştırma 42 Vergi 14 Vergi/Maliye 35 Yargı 6 YÖK / Yükseköğretim 18 Çevre 1 Çevre/Şehircilik 35 İçişleri 36
4
5
6
A
Arabuluculuk
Uyuşmazlığın mahkemeye gitmeden tarafların anlaşması ile çözülmesi yöntemidir....
Aplikasyon (Sınır Tespiti)
Bir parselin sınırlarının yerinde fiziksel olarak işaretlenmesidir....
Asgari Ücret
Yasal olarak işverenin çalışanına ödemek zorunda olduğu en düşük ücrettir....
ASM (Aile Sağlığı Merkezi)
Aile hekimlerinin görev yaptığı 1. basamak sağlık kuruluşudur....
AÖL (Açık Öğretim Lisesi)
Lise eğitimini tamamlamak isteyen yetişkinler için yapılan eğitim modelidir....
Askerlik Sevki
Askerlik için belirlenen birliğe katılım emridir....
Adli Tebligat
Mahkeme veya icra kararının ilgilisine resmi olarak ulaştırılmasıdır....
Alo 199 (SGK Çağrı Merkezi)
SGK işlemleri hakkında bilgi ve şikayet hattıdır....
ASAL (Askeralma Genel Müdürlüğü)
Milli Savunma Bakanlığı'na bağlı askere alma işlemlerini yürüten genel müdürlükt...
Anayasa Mahkemesi (AYM)
Kanunların ve kararnamelerin anayasaya uygunluğunu denetleyen yüksek mahkemedir....
AİHM (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi)
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ihlallerini değerlendiren uluslararası mahkemedi...
Afet Bölgesi (Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi)
Büyük deprem, sel, heyelan veya yangın gibi yıkıcı doğa olaylarının ardından, o ...
AFAD Gönüllüsü
Toplumda afet farkındalığının artırılması, afet öncesi, sırası ve sonrasında yür...
Açık Pozisyon
Bir bankanın döviz cinsinden borçlarının (yükümlülüklerinin), döviz cinsinden va...
Ataşe
Büyükelçilik bünyesinde askeri, ticari, eğitim veya basın gibi özel uzmanlık ala...
Ahitler Hukuku
Uluslararası antlaşmaların nasıl yapılacağını, yürürlüğe gireceğini ve nasıl fes...
Avrupa Birliği (AB) Müzakereleri
Türkiye gibi aday ülkelerin, kendi yasalarını, ekonomik sistemini ve adalet alty...
Arabuluculuk (Diplomasi)
Uluslararası bir krizin veya savaşın önlenmesi için, tarafsız konumdaki üçüncü b...
Arz Güvenliği
Bir ülkenin elektrik, doğalgaz ve petrol gibi temel enerji ihtiyaçlarını kesinti...
Akreditasyon
Bir eğitim kurumunun veya programının belirli kalite standartlarına uygunluğunun...
Açık Öğretim
Yaş veya çalışma durumu gibi nedenlerle örgün eğitime devam edemeyen bireylerin,...
Aday Öğretmen
Mesleğe ilk defa atanan öğretmenlerin, asil kadroya geçmeden önce geçirdikleri v...
Antrenörlük
Sporcuların veya takımların teknik, taktik ve fiziksel gelişimini uluslararası b...
Amatör Spor Branşları
Mali kazançtan ziyade sporun kendisi, sağlık ve centilmenlik için yapılan, profe...
Amatör Spor Kulübü (ASKF)
Futbol dışındaki branşlarda veya futbolda alt liglerde faaliyet gösteren, temel ...
Antrenman (İdman)
Sporcuların fiziki kondisyonlarını artırmak, teknik becerilerini geliştirmek ve ...
Altyapı (Spor Kulübü)
Büyük spor kulüplerinin, geleceğin A takım oyuncularını yetiştirmek amacıyla küç...
Adli Kontrol
Tutuklama yasağı veya şartlarının varlığı halinde, kişinin tutuklanması yerine b...
Adli Tıp
Adli vakalarda (ölüm, yaralanma, sahtecilik vb....
Adli Sicil Kaydı
Kişilerin kesinleşmiş mahkumiyet kararlarının devlet nezdinde tutulduğu, halk ar...
Afet ve Acil Durum (AFAD)
Afetlerin önlenmesi, zararlarının azaltılması ve afet sonrasındaki müdahale ile ...
Afet Yönetimi
Deprem, sel, yangın gibi kriz anlarında sivil savunma, arama-kurtarma ve barınma...
Açık Rıza
İlgili kişinin (vatandaşın/müşterinin), belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirm...
Aydınlatma Metni
Kişisel veriler toplanırken; verilerin kim tarafından, hangi amaçla, hukuki sebe...
Anonimleştirme
Kişisel verilerin, başka verilerle eşleştirilse dahi hiçbir surette kimliği beli...
Arkeolojik Kazı
Toprak veya su altında kalmış eski medeniyetlere ait şehir kalıntılarının, tapın...
Akıllı İşaretler
Televizyon programlarının ve filmlerin, içerdikleri şiddet, cinsellik, olumsuz ö...
Ar-Ge Merkezi
Şirketlerin kendi bünyelerinde yeni ürün veya süreç geliştirmek için kurdukları,...
Açık Kaynak Kod (Open Source)
Bir yazılımın (örneğin işletim sistemleri veya veritabanları) kodlarının, herkes...
Askerlik Şubesi
Vatandaşların askerlik yükümlülüğü, yoklama, celp, sevk ve muafiyet işlemlerini ...
Askeri Yasak Bölge
Yurt savunması açısından hayati önem taşıyan, giriş ve çıkışların genelkurmay ve...
Angajman Kuralları
Ordunun, hudutlarda veya harekat alanlarında bir tehdit algıladığında (örneğin s...
Anamnez
Hekimin tanı koyabilmek amacıyla hastaya sorduğu sorularla elde ettiği detaylı h...
Aile Hekimi
Kendisine kayıtlı kişilere yaş, cinsiyet ayrımı yapmaksızın kapsamlı ve sürekli ...
Aşı
Zayıflatılmış veya öldürülmüş mikroorganizmaların vücuda verilerek, bağışıklık s...
Acil Servis
Ani gelişen hayati tehlike taşıyan yaralanma, kalp krizi, zehirlenme gibi duruml...
Analık Hali İzni
Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere to...
Asgari Geçim İndirimi (AGİ - Mülga)
Geçmiş yıllarda işçinin evli olması ve çocuk sayısına göre hesaplanıp devletin v...
Alt İşveren (Taşeron) İlişkisi
Bir işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde (temi...
Aile Danışmanlığı
Aile içi iletişim sorunları, boşanma süreçleri veya çocuk yetiştirme krizleri ko...
ASDEP
Aile Sosyal Destek Programı; sosyal hizmet uzmanlarının halkın ayağına giderek r...
ALO 183
Aile içi şiddete maruz kalanların, istismar edilen çocukların, engellilerin ve y...
Aracı Kurum
Sermaye piyasası faaliyetlerinde (alım-satım, halka arz aracılığı vb....
Açığa Satış
Yatırımcının sahip olmadığı bir hisse senedini, fiyatının düşeceği beklentisiyle...
Ağaçlandırma
Hâlihazırda orman olmayan alanların veya yangın/kesim nedeniyle boşalmış sahalar...
Arazi Toplulaştırması
Miras yoluyla bölünmüş, dağınık ve küçük tarım arazilerinin verimliliği artırmak...
Arıcılık (Apikültür)
Bal, polen, arı sütü, propolis ve balmumu üretmek veya tarımsal döllenmeyi (poli...
Açık Piyasa İşlemleri (APİ)
Merkez Bankası'nın piyasadaki para miktarını (likiditeyi) ayarlamak için bankala...
Antrepo
Gümrük gözetimi altında bulunan malların gümrük vergileri ödenmeden emniyetle mu...
Akreditif
Uluslararası ticarette, alıcının bankasının satıcıya belgelerin ibrazı karşılığı...
Ayıplı Mal
Tüketiciye teslim edildiği anda, satıcı tarafından vaat edilen özellikleri taşım...
Anonim Şirket (A.Ş.)
Sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı sadece malvarlığ...
Alt Gelir Grubu Projesi
Hane halkı toplam geliri belirli bir sınırın (asgari ücret katları vb....
Akıllı Ulaşım Sistemleri
Trafik akışını rahatlatmak ve güvenliği artırmak için yol ve araçlarda bilgi-ile...
Altyapı Yatırımları
Metro, hızlı tren, liman ve büyük tüneller gibi devletin ulaştırma kapasitesini ...
Amme Alacağı
Devlete, il özel idarelerine ve belediyelere ait olan vergi, resim, harç, ceza v...
Amortisman
İşletmelerin kullandığı makine, demirbaş veya binaların zamanla yıpranma ve eski...
ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı)
Yüksek lisans ve doktora programlarına başvurmak, araştırma görevlisi, öğretim g...
Araştırma Görevlisi
Üniversitelerde akademik kariyere ilk adımı atmış olan, yüksek lisans veya dokto...
Arıtma Tesisi
Evsel veya endüstriyel kullanımdan kaynaklanan kirli (atık) suların, doğaya (den...
B
Belediye Rayiç Bedeli
Belediye tarafından her 4 yılda belirlenen taşınmaz değer beyanıdır....
Beraat
Mahkemenin sanığı suçsuz bulması ve hakkında ceza vermemesidir....
Bakan
Bir bakanlığın siyasi yöneticisi ve Cumhurbaşkanı'na karşı sorumlu yetkilidir....
Bakan Yardımcısı
Bakanın yardımcısı ve bakanlığın üst düzey idari yöneticisidir....
Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluş
Bakanlıklara farklı düzeylerde bağlanan kamu kuruluşlarının kategorileridir....
BDDK (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu)
Bankaların ve finansal kurumların denetlendiği bağımsız üst kuruldur....
Banka Muhafazası
Müşterilerin bankalar nezdindeki mevduatlarının, kiralık kasalarındaki varlıklar...
Bireysel Müşteri Hakem Heyeti
Bankalarla müşterileri arasında kredi kartı aidatı, haksız masraf kesintisi gibi...
Bant Daraltma
Bir internet platformunun (örneğin Twitter, YouTube veya TikTok) tamamen kapatıl...
Büyükelçi
Bir devletin başka bir devletteki en üst düzey diplomatik temsilcisi, devlet baş...
Birleşmiş Milletler (BM)
Dünya barışını korumak, güvenliği sağlamak ve uluslararası işbirliğini geliştirm...
Barış Gücü
Birleşmiş Milletler veya NATO şemsiyesi altında, savaş görmüş ülkelerde çatışmal...
Bor Madeni
Türkiye'nin dünya rezervlerinin %70'inden fazlasına sahip olduğu, camdan savunma...
Biyokütle Enerjisi
Tarımsal atıkların (mısır sapı, fındık kabuğu), hayvan gübresinin veya çöplerin ...
Bursluluk
Maddi imkanları yetersiz başarılı öğrencilerin eğitim masraflarını karşılamak üz...
BİLSEM
Bilim ve Sanat Merkezleri; örgün eğitime devam eden özel yetenekli (zeka, resim,...
Bireysel Sporlar
Takım halinde değil, sporcunun doğrudan kendi yeteneğine, gücüne ve taktiğine ba...
Bonservis (Transfer Bedeli)
Sözleşmesi devam eden profesyonel bir sporcunun (genelde futbolcu), başka bir ku...
Burs (KYK)
Yükseköğrenim gören ve devlet tarafından yapılan değerlendirme sonucunda maddi d...
Bekçi
Çarşı ve mahallelerde halkın can ve mal güvenliğini korumak amacıyla kolluk kuvv...
Bandrol
Fikir ve sanat eserlerinin izinsiz çoğaltılmasını (korsanı) önlemek amacıyla üze...
Butik Otel
Büyük zincir otellerin aksine, daha az oda sayısına sahip, kendine özgü bir mima...
Birleşme ve Devralma (M&A)
Bağımsız iki veya daha fazla şirketin birleşmesi veya bir şirketin kontrolünün b...
Bağlama Uygulaması
Bir şirketin, sattığı bir ürünü (bağlayan ürün) müşteriye vermek için, müşteriyi...
Bedelli Askerlik
Zorunlu askerlik yükümlülüğünün, kanunda öngörülen bedelin devlete ödenmesi ve k...
Bakaya
Yoklamasını yaptırdığı halde celp döneminde teslim olması gereken askeri birliğe...
Birlik Komutanı
Manga, takım, bölük veya tabur gibi askeri yapıların sevk, idare ve disiplininde...
Birinci Basamak Sağlık Hizmeti
Hastaların ilk başvurduğu, koruyucu sağlık hizmetlerinin de verildiği Aile Sağlı...
Belirli Süreli İş Sözleşmesi
İşin niteliği gereği bir projenin tamamlanması veya belirli bir dönemi kapsaması...
Borsa
Sermaye piyasası araçlarının, döviz ve kıymetli madenlerin güvenli ve serbest re...
Büyükbaş Hayvancılık
Sığır, manda, inek gibi et, süt ve deri verimi yüksek iri cüsseli hayvanların ek...
Barkod
Ürünlerin ambalajı üzerinde yer alan, birbirine paralel kalın ve ince çizgilerde...
BTK
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu; telekomünikasyon, internet ve posta sekt...
Baz İstasyonu
Mobil cihazlar (cep telefonları) ile operatörün merkez ağı arasındaki kablosuz i...
Boğazlar (Türk Boğazları)
Karadeniz'i Marmara'ya (İstanbul Boğazı) ve Marmara'yı Ege'ye (Çanakkale Boğazı)...
Beyanname
Mükelleflerin vergiye tabi olan gelirlerini, işlemlerini veya varlıklarını vergi...
Bütçe
Devletin veya bir kurumun gelecekteki belirli bir dönem için öngördüğü gelir ve ...
Beyan Usulü
Vergi sisteminde matrahın, vergi idaresi tarafından değil, doğrudan mükellefin k...
Bilanço
Bir işletmenin belirli bir tarihteki tüm varlıklarını, borçlarını ve öz sermayes...
C
D
Damga Vergisi
Resmi belgeler ve sözleşmeler üzerinden alınan vergidir....
Diploma Denkliği
Yurt dışı eğitim belgelerinin Türkiye'deki karşılığının onaylanmasıdır....
Danıştay
İdari yargının en yüksek mahkemesidir ve idari uyuşmazlıkları çözer....
Disiplin Cezası
Memurun mesleki kurallara aykırı davranışları için verilen idari yaptırımdır....
Dolaşım (Roaming)
Bir cep telefonu kullanıcısının, kendi operatörünün kapsama alanı dışına çıktığı...
Diplomat
Bir devleti başka bir devlet veya uluslararası kuruluş nezdinde temsil etmekle g...
Diplomatik Dokunulmazlık
Diplomatların görevlerini baskı altında kalmadan yapabilmeleri için bulundukları...
Dış Temsilcilik
Devletin yurt dışında faaliyet gösteren büyükelçilik, daimi temsilcilik ve başko...
Diplomatik Kurye
Devletin gizli belgelerini, resmi yazışmalarını ve haberleşme şifrelerini, dokun...
Diplomatik Nota
Bir devletin diğer bir devlete resmi kanallardan yazılı olarak ilettiği uyarı, p...
Doğalgaz Depolama
Mevsimsel talep dalgalanmalarını karşılamak ve arz güvenliğini sağlamak için doğ...
Dağıtım Şirketi (EDAŞ)
İletim hatlarıyla şehre kadar getirilen elektriğin, sokaklardaki direkler ve yer...
Doğalgaz Boru Hattı
Yurt dışından çıkarılan doğalgazın, binlerce kilometre uzunluğundaki devasa çeli...
DYS (Doküman Yönetim Sistemi)
Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında resmi yazışmaların elektronik ortamda, güv...
Dönem Ödevi
Öğrencilerin derslerde edindikleri bilgileri pekiştirmek amacıyla dönem boyunca ...
Destekleme ve Yetiştirme Kursları (DYK)
Öğrencilerin akademik başarılarını artırmak ve merkezi sınavlara hazırlamak amac...
Disiplin Kurulu
Okullarda öğrencilerin kural ihlallerini, şiddet veya kopya gibi olayları incele...
Doping
Sporcuların müsabakalarda haksız avantaj elde etmek, kas gücünü, dayanıklılığını...
Derdest
Görülmekte olan, henüz kesin karara bağlanmamış ve takibi devam eden dava veya i...
Dernekler Masası
Sivil toplum kuruluşlarının, derneklerin kuruluş, işleyiş, denetim ve genel kuru...
Devlet Tiyatroları
Türk tiyatro sanatını geliştirmek ve ülkenin her yerine turnelerle tiyatro götür...
Dikey Anlaşma
Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren şirketler ...
Dezenformasyon (Yalan Haber)
Medya ve yayın organları aracılığıyla, toplumu kasıtlı olarak paniğe, korkuya ve...
Dijital Dönüşüm
Sanayide üretim süreçlerinin yapay zeka, nesnelerin interneti ve otomasyon gibi ...
Disiplin Mahkemesi
Askeri personelin askerlik hizmetine ilişkin (emre itaatsizlik, firar, nöbet tal...
Deneme Süresi
İşçi ve işverenin birbirini tanıması ve işin şartlarını görmesi amacıyla sözleşm...
Dul Aylığı
Eşi vefat eden ve herhangi bir sosyal güvencesi (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) o...
Dezavantajlı Grup
Fiziksel, zihinsel veya ekonomik engelleri, yaşlılıkları, cinsiyetleri veya mült...
Doğrudan Gelir Desteği
Çiftçilere ürettikleri ürün miktarından bağımsız olarak, sahip oldukları arazi b...
Damızlık Hayvan
Genetik özellikleri üstün, yüksek süt veya et verimine sahip, ırkını devam ettir...
Döviz Rezervi
Merkez Bankası'nın kasasında veya dış muhabir bankalardaki hesaplarında tuttuğu,...
Devalüasyon
Sabit kur rejiminin uygulandığı ülkelerde, yerli paranın yabancı paralar (döviz)...
Dumping
Bir malın dış piyasada, iç piyasadaki fiyatından veya maliyetinden çok daha düşü...
Demiryolu Altyapısı
Trenlerin üzerinde seyrettiği ray, travers, makas, kataner hattı ve sinyalizasyo...
Deniz Ticareti
Deniz yoluyla yük ve yolcu taşınması, gemilerin kiralanması ve liman lojistiği i...
Deniz Ulaştırması
Dökme yük, konteyner veya petrol taşıyan büyük ticari gemilerin uluslararası sul...
Deflasyon
Piyasadaki fiyatlar genel düzeyinin sürekli ve düzenli bir şekilde düşmesi, para...
Denklik Belgesi
Yurtdışındaki tanınmış bir üniversiteden alınan ön lisans, lisans veya yüksek li...
Doktora
Yüksek lisanstan sonra girilen, adayın bağımsız araştırma yapma, bilimsel proble...
Doçentlik
Doktora eğitimini tamamlamış (Dr....
Dekan
Bir üniversiteye bağlı olan belirli bir fakültenin (örneğin Hukuk Fakültesi veya...
Dikey Geçiş (DGS)
Meslek yüksekokulu (ön lisans / 2 yıllık) mezunlarının, ÖSYM tarafından yapılan ...
Disiplin Yönetmeliği (YÖK)
Üniversitelerde eğitim gören öğrencilerin veya görev yapan akademik ve idari per...
E
EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar)
8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanlar için yaş şartını kaldıran düzenlemedir....
e-Devlet
Türkiye'deki devlet hizmetlerine internet üzerinden tek noktadan erişim platform...
e-İmza (Elektronik İmza)
Elektronik belgelerde ıslak imza yerine geçen, hukuki geçerliliği olan dijital i...
e-Nabız
Vatandaşların sağlık verilerine online erişebildiği Sağlık Bakanlığı platformudu...
e-Fatura ve e-Arşiv
Elektronik ortamda düzenlenen ve saklanan resmi faturalardır....
e-Reçete (Elektronik Reçete)
Doktor tarafından dijital ortamda düzenlenen ve eczanede görüntülenen reçetedir....
Engelli Aylığı
%40 ve üzeri engelli vatandaşlara bağlanan aylık ödenektir....
Evde Bakım Yardımı
Ağır engelli yakınına bakan ailelere yapılan maddi destektir....
e-Randevu
Devlet kurumlarına online randevu alma sistemleridir....
Erken Uyarı Sistemi
Deprem dalgalarının (P dalgası) hissedilmesinden saniyeler veya dakikalar önce s...
Erişim Engeli
İnternet ortamında yer alan bir web sitesine veya içerik sayfasına (URL), kişili...
Evrensel Hizmet Fonu
Ticari olarak karlı olmadığı için telekom operatörlerinin yatırım yapmaktan kaçı...
Elçilik (Misyon) Koruması
Büyükelçilik binalarının, diplomatların ve rezidansların güvenliğinin ev sahibi ...
EPDK
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu; elektrik, doğalgaz ve petrol piyasalarını düze...
Enerji Verimliliği
Binalarda ve sanayide üretim kalitesini düşürmeden, aynı işi yapmak için daha az...
Enterkonvorte Sistem
Ülke genelindeki tüm elektrik üretim ve tüketim merkezlerinin birbirine bağlı ol...
Enerji Kimlik Belgesi
Binaların yalıtım durumuna, ısıtma, soğutma ve aydınlatma sistemlerinin verimlil...
Ek Ders
Öğretmenlerin haftalık zorunlu ders yüklerinin üzerine girdikleri ve karşılığınd...
EBA
Eğitim Bilişim Ağı; öğrencilere, öğretmenlere ve velilere ücretsiz dijital ders ...
E-Okul
Öğrencilerin notlarının, devamsızlıklarının, sınav tarihlerinin ve karne bilgile...
E-Bilet (Passolig)
Stadyumlarda şiddeti önlemek ve taşkınlık yapan taraftarları kameralarla tespit ...
Erasmus+ Gençlik Değişimleri
Farklı Avrupa ülkelerinden gençlerin bir araya gelerek, çevre, sanat veya girişi...
Encümen
Belediyelerde ve il özel idarelerinde bütçe incelemesi, ceza kesilmesi ve ihale ...
Emniyet Müdürü
İl veya ilçe sınırları içinde polis teşkilatının sevk ve idaresinden, genel asay...
El Yazması
Matbaanın yaygınlaşmasından önce elle yazılmış, mürekkep süslemeli (tezhip) tari...
Eko-Turizm
Doğal çevreyi tahrip etmeden, yerel halkın sosyo-ekonomik gelişimine katkı sağla...
Etnografya
Bir milletin veya yörenin geleneklerini, göreneklerini, giyim kuşamını, mutfak k...
Endüstri 4.0
Fabrikalarda üretimin, insan gücünden ziyade; yapay zeka, nesnelerin interneti (...
Epikriz Raporu
Hastanede yatarak tedavi gören hastanın, taburcu edilirken hastalığının seyrini,...
Endikasyon
Bir ilacın, tıbbi cihazın veya cerrahi müdahalenin hangi hastalıklarda ve hangi ...
Enfeksiyon
Bakteri, virüs veya mantar gibi zararlı mikroorganizmaların vücuda girerek çoğal...
Epidemiyoloji
Hastalıkların toplum içindeki dağılımını, görülme sıklığını, nedenlerini araştır...
Esnek Çalışma
Çalışma saatlerinin ve mekanının (uzaktan çalışma, part-time vb....
Evde Bakım Aylığı
Ağır engelli veya yaşlı yakınlarının bakımını evde üstlenen kişilere, hayatların...
Engelli Kimlik Kartı
Mevzuata uygun sağlık raporu olan engelli vatandaşlara, ulaşım ve kamu hizmetler...
Evlat Edinme
Hukuki durumu uygun olan bir çocukla, evlat edinmek isteyen kişi veya eşler aras...
Engelli İstihdamı
Belirli sayıda personel çalıştıran kamu ve özel sektör işyerlerinin, kanunen %3 ...
Erişilebilirlik Belgesi
Kamu binalarının, kaldırımların ve ulaşım araçlarının engellilerin kullanımına u...
Engelli Evde Bakım
Tam bağımlı (ağır) engelli raporu bulunan ve kendi kişisel temizliğini, yemeğini...
Erişilebilirlik
Kamu binalarının, asansörlerin, kaldırımların, toplu taşıma araçlarının ve hatta...
Emisyon
Merkez Bankası'nın kendi matbaasında kağıt para (banknot) basarak tedavüle (piya...
Enflasyon Hedeflemesi
Merkez Bankası'nın hükumetle birlikte belirli bir dönem için (genellikle yıl son...
Efektif
Banka hesaplarındaki kaydi dövizden (rakamsal dövizden) farklı olarak, fiziki ol...
E-Ticaret
Mal veya hizmetlerin internet, mobil uygulamalar gibi elektronik ortamlar üzerin...
Esnaf ve Sanatkar
İster gezici ister sabit bir işyerinde bulunsun, sermayesinden ziyade bedeni çal...
Enflasyon
Piyasadaki fiyatlar genel düzeyinin sürekli ve hissedilir derecede yükselmesi, p...
Envanter
Bir işletmenin belirli bir tarihteki mal mevcudunu, alacaklarını ve borçlarını f...
Emsal (KAKS)
Kat Alanı Kat Sayısı; bir arsa üzerine yapılabilecek toplam inşaat alanının, ars...
F
Faktoring
İşletmelerin vadeli, faturalı ve çekli alacaklarının (henüz tahsil edilmemiş sat...
Finansal Kiralama (Leasing)
Bir işletmenin ihtiyaç duyduğu makine, ekipman veya iş makinesinin leasing şirke...
Fahri Konsolos
Kendi ülkesini başka bir ülkede temsil etmek üzere, o ülkenin tanınmış iş insanl...
Fotovoltaik
Güneş ışığını doğrudan elektrik enerjisine dönüştüren güneş paneli teknolojisi s...
Fosil Yakıt
Milyonlarca yıl önce yaşamış bitki ve hayvan kalıntılarının yeraltında yüksek ba...
Fezleke
Bir soruşturma veya hukuki konunun ana hatlarını, delillerini ve sonuçlarını öze...
Feragat
Davacı tarafın, açmış olduğu davadan veya talep ettiği haktan kendi hür iradesiy...
Frekans Tahsisi
Karasal yayın yapan televizyon ve radyo kanallarının sinyallerinin havada karışm...
Faydalı Model
Dünyada yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşların sahiplerine patentten dah...
Firar
Bir askerin, kıtasından (birliğinden) komutanlarının izni olmaksızın kaçması vey...
Filyasyon
Bulaşıcı hastalıklarda ilk kaynağı bulmak ve hastalığın temas zincirindeki kişil...
Fazla Mesai (Fazla Çalışma)
Haftalık yasal çalışma süresi olan 45 saati aşan çalışmalar olup, işçiye her faz...
FAST (Fonların Anlık ve Sürekli Transferi)
TCMB tarafından kurulan, bankalar arası para transferlerinin 7 gün 24 saat, sani...
Fahiş Fiyat
Bir mal veya hizmetin satış fiyatında, serbest piyasa koşullarıyla veya üretim m...
Freqans Tahsisi
Radyo, televizyon, telsiz ve GSM gibi kablosuz haberleşme kanallarının karışmama...
Fiber Optik Altyapı
İnternet, ses ve televizyon verilerinin, ışık hızına yakın bir hızda cam veya pl...
FARABİ Değişim Programı
Türkiye içindeki üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri arasında, ön lisa...
G
Gelir Vergisi
Gerçek kişilerin yıllık gelirleri üzerinden ödedikleri vergidir....
GSS (Genel Sağlık Sigortası)
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına sunulan zorunlu sağlık sigorta sistemidir....
Geçit Hakkı
Bir taşınmazdan başka bir taşınmaza geçiş için tanınan irtifak hakkıdır....
Gecikme Zammı
Zamanında ödenmeyen vergiye aylık olarak eklenen faizdir....
Geçici İş Göremezlik Ödeneği (Rapor Parası)
Hastalık veya kaza nedeniyle çalışamayan sigortalıya ödenen tutardır....
GİB (Gelir İdaresi Başkanlığı)
Tüm vergi işlemlerini yöneten Maliye Bakanlığı'na bağlı başkanlıktır....
Güven Mektubu (İtimatname)
Bir büyükelçinin, temsil ettiği devlet başkanı tarafından atandığına dair imzala...
Güneş Paneli
Üzerindeki yarı iletken silikon hücreler sayesinde Güneş'ten gelen fotonları (ış...
Gençlik Merkezi
Gençlerin serbest zamanlarında sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif faaliyetler...
Gençlik Kampı
Gençlerin yaz ve kış dönemlerinde doğa veya deniz kıyısında ücretsiz olarak katı...
Gönüllülük Çalışmaları
Gençlerin hiçbir maddi çıkar gözetmeksizin toplumsal fayda sağlamak amacıyla kat...
Gençlik Projeleri Destek Programı
Sivil toplum kuruluşlarının veya gençlik gruplarının hazırladığı sosyal projeler...
Gençlik Lideri
Bakanlığa bağlı Gençlik Merkezlerinde veya Gençlik Kamplarında görev yapan, genç...
Gerekçeli Karar
Mahkemenin ulaştığı hükmün hangi kanuni ve hukuki dayanaklara göre verildiğini a...
Gıyabi Tutuklama
Soruşturma veya kovuşturma aşamasında, kaçak veya ulaşılamayan şüpheli/sanık hak...
Genelge
Yasa ve yönetmeliklerin uygulanmasında yol göstermek ve uygulamayı birleştirmek ...
GBT (Genel Bilgi Toplama)
Kolluk kuvvetlerinin, kişilerin adli geçmişi, arama kararları veya yasal kısıtla...
Göç İdaresi
Yabancıların ülkeye giriş, kalış, çıkış, uluslararası koruma ve entegrasyon süre...
Günübirlik Tesis
Geceleme ihtiyacı olmaksızın yeme-içme, eğlence ve dinlenme hizmeti sunan plaj, ...
Gizli Reklam
Bir televizyon programı veya dizisinde, izleyiciye reklam yapıldığı hissi verilm...
Gözlem Uydusu
Dünya'nın yörüngesine yerleştirilen, üzerindeki yüksek çözünürlüklü kameralarla ...
Garnizon
Bir şehirde veya askeri bölgede konuşlanmış olan askeri birliklerin, kurumların ...
Grev
İşçilerin, toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde anlaşılamaması durumunda, ekonomik...
Gazi ve Şehit Yakınları Hizmetleri
Vatan savunmasında şehit düşenlerin emanetlerine ve gazilere istihdam hakkı, ücr...
Gönüllü Aile
Devlet koruması altındaki (yurtlardaki) çocukları evlat edinemeyen ancak onları ...
Gazi Aylığı (Şeref Aylığı)
Kıbrıs Barış Harekatı, Kore Savaşı gibi muharebelere katılmış olan Muharip Gazil...
Gıda Güvenliği
Gıdaların üretimden tüketime kadar olan tüm süreçlerde fiziksel, kimyasal ve biy...
Gen Bankası
Biyoçeşitliliğin korunması amacıyla bitki tohumları veya hayvan genetik materyal...
Girdi Maliyeti
Tarımsal üretim yapabilmek için çiftçinin harcamak zorunda olduğu mazot, gübre, ...
Gişe Kuru
Bankaların veya döviz bürolarının, bireysel müşterileriyle fiziksel olarak veya ...
Gecelik Faiz
Bankaların gün sonunda ortaya çıkan geçici likidite (nakit) açıklarını kapatmak ...
Gümrük Beyannamesi
Uluslararası ticarette ithal veya ihraç edilen malların niteliğini, miktarını ve...
Garanti Belgesi
İmalatçı veya ithalatçı firmanın, sattığı malın belirli bir süre içinde (genelde...
Gümrük Müşaviri
İthalat, ihracat ve transit ticaret yapan şirketler adına, gümrük idarelerindeki...
Geçici Kabul
Müteahhit firma tarafından inşaatı tamamlanan konut projesinin, oturuma büyük or...
Geçiş Belgesi (Dozvola)
Uluslararası karayolu taşımacılığı yapan kamyonların, yabancı ülkelerin toprakla...
Genişbant İnternet
Kullanıcılara yüksek hızda veri indirme (download) ve yükleme (upload) imkanı su...
Gelir Tablosu
Bir işletmenin belirli bir dönemde elde ettiği tüm gelirleri ve katlandığı tüm m...
Gümrük Vergisi
Yurt dışından ülkeye giren mallar üzerinden, malın türüne ve menşeine göre gümrü...
Geri Dönüşüm
Kullanım ömrünü tamamlamış cam, kağıt, plastik, metal gibi atık malzemelerin, çe...
H
Haciz
Borçlunun malvarlığına icra dairesi tarafından el konulmasıdır....
HSK (Hâkimler ve Savcılar Kurulu)
Hâkim ve savcıların atama, terfi, denetim ve disiplin işlemlerini yürüten kuruld...
Hak Sahipliği
Afet nedeniyle evi, ahırı veya işyeri yıkılan ya da ağır hasar gören vatandaşlar...
Hasar Tespiti
Deprem veya sel sonrasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile AFAD mühendislerini...
HES (Hidroelektrik Santral)
Akarsuların veya barajlardaki suyun potansiyel enerjisini kullanarak elektrik ür...
Halk Eğitimi
Her yaş grubundan vatandaşa mesleki, sosyal ve kültürel beceriler kazandırmak am...
HAGB
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması; belirli şartların varlığı halinde, kurul...
Hakim Durumun Kötüye Kullanılması
Bir piyasada gücünü kullanarak rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştıran, ürün fiy...
Hava İhlali
Yabancı bir ülkeye ait savaş uçağı, helikopter veya dronun, Türkiye Cumhuriyeti'...
Hava Savunma Sistemi
Ülke topraklarını düşman savaş uçaklarına, balistik füzelere veya dronlara karşı...
Hizmet Dökümü
Sigortalı çalışanların prim ödeme gün sayılarını, çalıştıkları işyerlerini ve dö...
Haklı Fesih
İş kanununda sayılan ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gibi durumlarda, i...
Hizmet Akdi (Sözleşmesi)
İşçinin, işverenin gözetimi ve yönetimi altında belirli veya belirsiz süreli ola...
Hafta Tatili
İş kanununa göre, işçinin aralıksız en az yedi günlük zaman dilimi içinde kesint...
Huzurevi
Sosyal veya ekonomik yönden yoksunluk içinde olan yaşlı bireylerin huzurlu, güve...
Halka Arz
Bir şirketin hisse senetlerini, yatırımcılara çağrıda bulunarak borsada veya bor...
Hisse Senedi
Sermaye şirketlerinin ortaklarına paylarını belgelemek için verdikleri, ortaklık...
Hasat
Tarlada veya bahçede yetişen olgunlaşmış ürünlerin (buğday, meyve, pamuk vb....
Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu
Piyasada fahiş fiyat artışı ve stokçuluk uygulamalarını denetleyen, idari para c...
Hal Kayıt Sistemi (HKS)
Sebze ve meyvelerin tarladan çıkıp tüketiciye ulaşana kadar geçen tüm tedarik zi...
Havalimanı İşletmeciliği
Havalimanlarının pist, terminal, güvenlik ve yer hizmetlerinin uluslararası sivi...
Hava Sahası
Bir devletin kara sınırları ve karasuları üzerindeki atmosfer tabakasında mutlak...
Hazine Bonosu
Devletin kısa vadeli (1 yıldan az) borçlanma ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla H...
Hisseli Tapu
Bir taşınmaz üzerinde birden fazla kişinin pay hakkının bulunduğunu, ancak kimin...
Hafriyat
İnşaat, yol veya tünel yapımı sırasında arazinin kazılması ve bu kazı sonucunda ...
Hava Kalitesi İndeksi (HKİ)
Belirli bir bölgedeki solunan havanın, içindeki partikül madde, kükürt dioksit v...
Hazine Arazisi
Tapu sicilinde mülkiyeti doğrudan Maliye Hazinesi'ne ait olan ve devletin kendi ...
I
J
K
Kat İrtifakı
Henüz inşaatı tamamlanmamış binadaki bağımsız bölümler üzerindeki haktır....
Kat Mülkiyeti
Tamamlanmış ve yapı kullanma izni alınmış binadaki bağımsız bölüm mülkiyetidir....
Kadastro
Taşınmazların sınırlarının, yüzölçümlerinin ve hukuki niteliklerinin tespit edil...
KDV (Katma Değer Vergisi)
Mal ve hizmetlerin satışında alınan tüketim vergisidir....
KEP (Kayıtlı Elektronik Posta)
Hukuki geçerliliği olan resmi elektronik posta sistemidir....
KYK (Kredi ve Yurtlar Kurumu)
Yükseköğrenim öğrencilerine burs, kredi ve barınma sağlayan kurumdur....
Kısa Çalışma Ödeneği
Olağanüstü dönemlerde çalışma saati azaltılan işçilere ödenen ücrettir....
KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu)
Kişisel verilerin işlenmesi ve korunmasını düzenleyen 6698 sayılı kanundur....
KİT (Kamu İktisadi Teşebbüsü)
Devletin sermayesinin tamamı veya çoğunluğu olan ticari kuruluşlardır....
Kadrolu Memur
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında atanmış daimi statüdeki memurdur....
Kamu İşçisi
İş Kanunu kapsamında kamuda çalışan işçi statüsündeki personeldir....
KPSS (Kamu Personeli Seçme Sınavı)
Devlet memurluğuna giriş için yapılan merkezi sınavdır....
KGK (Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu)
Bağımsız denetçileri yetkilendiren ve muhasebe standartlarını belirleyen kurumdu...
Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM)
Ülkenin tüm karayollarını planlayan ve bakımını yapan genel müdürlüktür....
KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme Başkanlığı)
KOBİ'lere destek veren Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na bağlı kurumdur....
Kültür Varlıkları
Tarihi ve kültürel önem taşıyan ve devlet koruması altındaki eserlerdir....
Kredi Kartı Asgari Tutar
Kredi kartı dönem borcunun, gecikmeye düşmemek ve yasal takip sürecini başlatmam...
Katılım Bankacılığı
Faizsizlik prensiplerine (İslami finans kurallarına) göre çalışan, fon toplarken...
Kar Payı
Katılım bankalarına yatırılan fonların, ticaret ve sanayide değerlendirilmesi so...
Kredili Mevduat Hesabı (KMH)
Vadesiz hesapta para kalmadığında, bankanın önceden tanımladığı limit dahilinde ...
Kur Korumalı Mevduat (KKM)
TL cinsinden açılan mevduatların, döviz kurlarındaki olası yükselişlere karşı Me...
Kredi Yapılandırma
Borcunu ödemekte zorlanan müşterilerin, mevcut kredi taksitlerinin banka ile anl...
Konsolosluk
Yabancı ülkelerde, kendi vatandaşlarının haklarını korumak, pasaport, vize ve no...
Karasuları
Bir devletin kıyısından denize doğru belirli bir mesafe (genellikle 6 veya 12 de...
Kıta Sahanlığı
Bir kıyı devletinin karasularının ötesinde, denizin altındaki doğal uzantısı boy...
Kamulaştırma (Enerji)
Enerji nakil hatları veya santraller için gerekli olan özel arazilerin yasal bed...
Karbon Salınımı
Fosil yakıtların yakılması sonucu atmosfere salınan ve küresel ısınmaya neden ol...
Kayıp - Kaçak Oranı
Elektriğin iletim veya dağıtım hatlarındaki teknik dirençler (ısınma vb....
Karbon Ayak İzi
Bir kişinin, şirketin, şehrin veya ülkenin ulaşım, ısınma, elektrik tüketimi gib...
Kaynaştırma Eğitimi
Özel eğitime ihtiyacı olan engelli veya dezavantajlı öğrencilerin, akranlarıyla ...
Kalfalık / Ustalık Belgesi
Mesleki eğitim merkezlerini bitiren veya sınavlarda başarılı olan kişilere, o me...
Katkı Kredisi
Üniversite öğrencilerinin harç veya katkı payı ödemelerine destek olmak amacıyla...
Kredi (KYK)
Burs çıkmayan veya kendi isteğiyle başvuran yükseköğrenim öğrencilerine eğitimle...
Kamu Davası
Cumhuriyet Savcısı tarafından, toplumsal menfaat gözetilerek suç işlediği iddia ...
Kıymet Takdiri
Haczedilen malların veya taşınmazların satışa çıkarılmadan önce resmi bilirkişil...
Kambiyo Senedi
Çek, poliçe ve bono gibi, kanunen özel şekil şartlarına tabi olan ve hızlı icra ...
Kolluk Kuvveti
Kamu düzenini, güvenliğini ve iç huzuru sağlamakla görevli, kanunların verdiği y...
Kaymakamlık
İlçe genelinde hükümetin program ve kararlarını uygulayan, ilçedeki idari işleyi...
KADES
Kadın Destek Uygulaması; şiddet veya taciz mağduru kadınların tek tuşla en yakın...
Kişisel Veri
Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi (Ad-so...
Kurul Kararı
Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından, şikayet üzerine veya resen yapılan in...
Kültür Varlığı
Tarih, sanat, bilim veya dinle ilgili olan, korunmasında kamu yararı bulunan taş...
Kültür Merkezi
Tiyatro, sinema, sergi ve konferans gibi kültürel etkinliklerin halkla buluşturu...
Kütüphanecilik
Kitapların, belgelerin ve bilgi kaynaklarının sistemli bir şekilde toplanması, k...
Konservasyon
Kültür varlıklarının bozulmasını ve yok olmasını önlemek amacıyla yapılan kimyas...
Kültürel Rota
Tarihi, sanatsal veya sosyal bir tema etrafında şekillenmiş, turistlerin izlediğ...
Kaçak Kazı (Definecilik)
Herhangi bir resmi makamdan (Bakanlık, Müze Müdürlüğü) izin almaksızın, tarihi e...
Kültür Turizmi
Turistlerin deniz, kum, güneş (yaz turizmi) tatili yerine, bir bölgenin tarihi d...
Korsan Kitap / Yayın
Bir yazarın veya yayınevinin telif hakkına sahip olduğu kitabın, müzik albümünün...
Kültür Merkezi Tahsisi
Bakanlığa veya belediyelere ait tiyatro ve konferans salonlarının, sanatçıların ...
Kartel
Aynı pazarda (sektörde) faaliyet gösteren rakip şirketlerin, piyasa rekabetini o...
Karasal Yayın
Televizyon veya radyo sinyallerinin, dağlara veya yüksek kulelere kurulan verici...
Kamu Spotu
Bakanlıklar, kamu kurumları veya kamu yararına çalışan dernekler tarafından hazı...
Koruyucu Saat (Çocukların Korunması)
Radyo ve televizyon yayınlarında, çocukların ve gençlerin fiziksel, zihinsel ve ...
Kümelenme
Aynı veya benzer iş kolunda faaliyet gösteren şirketlerin, coğrafi olarak yakın ...
Kalkınma Ajansı
Bölgelerin yerel potansiyelini harekete geçirmek amacıyla bölgesel projelere mal...
Kalibrasyon
Bir ölçü aletinin gösterdiği değerlerin, doğruluğu bilinen bir referans standart...
KOBİ
Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler; personel sayısı ve yıllık mali bilançosu ...
Kuluçka Merkezi (İnkübatör)
Yeni kurulan teknoloji odaklı girişimlere (start-up'lara), projelerini ticarileş...
Kalite Kontrol
Bir fabrikada üretilen malların, hattan çıkmadan önce veya çıktıktan hemen sonra...
Kıta
Askeri hiyerarşide idari ve taktiksel olarak kendi kendine yetebilen en küçük dü...
Karargah
Bir askeri birliğin komutanının görev yaptığı, operasyonların planlandığı, istih...
Kurmay Subay
Harp Akademilerini (veya Milli Savunma Üniversitesi Enstitülerini) zorlu sınavla...
Karantina
Bulaşıcı bir hastalığa maruz kalan kişi veya bölgenin, hastalığın yayılmasını ön...
Kamu Hastaneleri
Devlet tarafından bütçelenen, mülkiyeti kamuya ait olan ve halka genel/özel sağl...
Kronik Hastalık
Belirtileri uzun süren, yavaş ilerleyen ve genellikle tamamen iyileşmesi mümkün ...
Konsültasyon
Bir hastanın teşhis veya tedavisinde, sorumlu hekimin başka bir uzmanlık dalında...
Kontrendikasyon
Bir ilacın, testin veya tıbbi müdahalenin hastanın mevcut durumuna (alerji, gebe...
Kan Merkezi
Hastanelerde veya Kızılay bünyesinde bağışçılardan kanın alındığı, test edildiği...
Kıdem Tazminatı
En az 1 yıl çalışan işçinin iş sözleşmesinin kanunda belirtilen haklı nedenlerle...
Kayıt Dışı İstihdam (Kaçak Çalışma)
İşçinin işyerinde fiilen çalışmasına rağmen, işvereni tarafından Sosyal Güvenlik...
Kadın Konukevi
Fiziksel, psikolojik veya ekonomik şiddete maruz kalan kadınların, çocuklarıyla ...
Koruyucu Aile
Devlet koruması altındaki çocukların, öz ailelerinin yanına dönene kadar, gönüll...
Kreş ve Gündüz Bakımevi
0-6 yaş grubu çocukların bakımı, eğitimi ve sosyal gelişimi için açılan, bakanlı...
Koruma Kararı (Çocuk)
Fiziksel veya psikolojik şiddet gören, istismar edilen veya ihmal edilen bir çoc...
Kadın Girişimciliği Desteği
Kendi işini kurmak isteyen kadınların ekonomik olarak güçlenmesi ve istihdama ka...
Katılım Endeksi
Borsada işlem gören, İslami finans ve faizsiz bankacılık prensiplerine uygun faa...
Kaydi Sistem
Sermaye piyasası araçlarının fiziksel (basılı) senet olarak değil, elektronik or...
KAP (Kamuyu Aydınlatma Platformu)
Sermaye piyasası mevzuatı uyarınca kamuya açıklanması gereken tüm bildirimlerin ...
Kurumsal Yönetim İlkeleri
Şirketlerin adillik, şeffaflık, hesap verebilirlik ve sorumluluk prensiplerine g...
Küpeleme
Büyükbaş ve küçükbaş hayvanların kimliklendirilmesi, takibi ve hastalık kontrolü...
Küçükbaş Hayvancılık
Koyun, keçi gibi bozkır iklimine uyumlu, yapağı, tiftik, et ve süt elde etmek am...
Kümes Hayvancılığı
Tavuk, hindi, kaz ve ördek gibi kanatlı hayvanların et ve yumurta üretimi amacıy...
Kırsal Kalkınma (TKDK)
Tarım ve hayvancılık alanındaki modernizasyon yatırımlarına, makine alımlarına v...
Karantina (Tarım)
Ülkeye yurt dışından zararlı böcek veya bitki hastalıklarının girmesini engellem...
Kaçakçılık
Gümrük vergileri ödenmeden veya kanuni yasaklara aykırı olarak ülkeye mal sokulm...
Kota
Hükümetlerin belirli bir dönem içinde ithal edilmesine izin verdiği mal miktarın...
Kaçakçılıkla Mücadele (Gümrük)
Sınır kapılarında, limanlarda veya havalimanlarında x-ray cihazları ve dedektör ...
Kura Çekimi
Sosyal konut projelerine başvuru sayısının, üretilecek konut sayısından fazla ol...
KGM (Karayolları Genel Müdürlüğü)
Ülke genelindeki otoyol, devlet yolu ve il yollarının planlanması, yapımı ve güv...
Kıyı Yapısı
Deniz kıyısında inşa edilen iskele, rıhtım, dalgakıran, slipway gibi ulaşıma ve ...
Kabotaj
Bir ülkenin kendi karasularında ve limanları arasında sadece kendi bayrağını taş...
Karayolu Ağı
Ülke sınırları içindeki otoyollar, bölünmüş devlet yolları ve şehirleri birbirin...
Kavşak
İki veya daha fazla karayolunun aynı seviyede (hemzemin) veya farklı seviyelerde...
Kamu İhalesi
Devlet kurumlarının mal, hizmet veya yapım işi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla...
KDV İadesi
İhracat yapan veya indirimli orana tabi mal teslim eden mükelleflerin, yüklendik...
Kredi Notu
Bireylerin veya kurumların geçmiş dönem bankacılık, borç ödeme ve kredi kullanım...
Kurumlar Vergisi
Anonim, limited, kooperatif ve kamu iktisadi teşebbüsleri gibi sermaye şirketler...
Kentsel Dönüşüm
Afet riski altındaki veya eskiyen yapıların yıkılarak modern, depreme dayanıklı ...
Kamulaştırma
Devletin kamu yararı amacıyla, özel mülkiyette bulunan bir taşınmazı bedelini pe...
Kentsel SİT Alanı
Mimari, yerel ve tarihi dokusu itibarıyla bir bütün olarak korunması gereken, es...
Katı Atık
Evlerden, ticarethanelerden, sanayiden veya tarımdan ortaya çıkan, sıvı olmayan ...
Küresel Isınma
Atmosfere salınan sera gazlarının artması sonucu, dünya genelinde atmosferin, ka...
Kaçak Yapı
Yetkili idarelerden herhangi bir yapı ruhsatı alınmadan veya alınan ruhsata, pro...
Kooperatif
Bireylerin, tek başlarına yapamayacakları konut inşası veya tarımsal üretim gibi...
L
M
Mirasçı / Veraset
Bir kişinin ölümü üzerine mal varlığının yasal varislerine geçmesidir....
Mükellef
Vergi ödemekle yükümlü olan gerçek veya tüzel kişidir....
MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi)
Motorlu taşıt sahiplerinden her yıl alınan tüketim vergisidir....
Mobil İmza
Cep telefonu SIM kartı üzerinden kullanılan elektronik imza sistemidir....
Mahkeme Türleri
Türkiye'de görev alanına göre farklı mahkemeler bulunur....
Mera ve Yaylak
Köy ortak kullanımındaki hayvan otlatma alanlarıdır....
Mali Müşavir (SMMM)
Mükelleflerin vergi ve muhasebe işlemlerini yürüten yetkili meslek mensubudur....
Malullük Aylığı
İş göremez hâle gelen sigortalıya bağlanan SGK aylığıdır....
MHRS (Merkezi Hekim Randevu Sistemi)
Hastane ve aile hekimi randevularının online alındığı merkezi sistemdir....
MEDULA
SGK'nın sağlık hizmeti ödemelerini ve eczane reçetelerini yönettiği sistemdir....
Merkezi Yönetim
Devletin tek elden, başkentten yönetilen idari yapısıdır....
Mülakat (Sözlü Sınav)
KPSS sonrası bazı kadrolarda yapılan ek değerlendirme aşamasıdır....
MEB Müfredat Programı
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen okul ders programıdır....
Mevduat
Kişilerin veya kurumların, istedikleri zaman veya belirli bir vade sonunda geri ...
Murabaha
Katılım bankalarının, müşterisinin ihtiyaç duyduğu bir malı satıcıdan peşin olar...
Misyon
Bir devletin yurt dışındaki diplomatik (Büyükelçilik) veya konsolosluk temsilcil...
Maslahatgüzar
Büyükelçinin bulunmadığı veya geçici olarak görevde olmadığı zamanlarda büyükelç...
Münhasır Ekonomik Bölge (MEB)
Bir devletin karasularının ötesinde (maksimum 200 mil), denizin içindeki (balıkç...
Mütekabiliyet Esası (Karşılıklılık)
Uluslararası hukukta bir devletin, başka bir devlete veya vatandaşlarına, o devl...
Maden Arama
Yeraltı kaynaklarının yerini, derinliğini ve tenörünü (kalitesini) belirlemek am...
Maden Sektörü
Cevherlerin yeraltından çıkarılması, zenginleştirilmesi ve sanayinin hammadde ih...
MTA
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü; ülkenin jeolojik haritalarını çıkaran ve ...
Maden Ruhsatı
Gerçek veya tüzel kişilerin, belirli bir koordinattaki yeraltı kaynağını arayabi...
MEBBİS
Milli Eğitim Bakanlığı Bilişim Sistemleri; personel, okul, bütçe ve yatırım veri...
Müfredat
Okullarda öğrencilere kazandırılması hedeflenen bilgi, beceri ve değerlerin ders...
Maarif
Eğitim, öğretim ve kültür sisteminin genelini ifade eden, köklü geçmişe sahip ku...
Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM)
Öğrencilerin haftada 1 gün okulda teorik eğitim, 4 gün işletmelerde pratik eğiti...
Mazeret İzni
Öğretmenlerin ve memurların evlilik, doğum, ölüm veya hastalık gibi kanunda beli...
Milli Sporcu
Uluslararası resmi spor müsabakalarında (Olimpiyat, Dünya Şampiyonası vb....
Milli Sporcu Bursu
Uluslararası düzeyde başarı elde etmiş elit sporcuların, vakıf üniversitelerinde...
Menajer
Profesyonel sporcuların kulüplerle olan sözleşme görüşmelerini (transferlerini),...
Müzekkere
Yargı makamlarının bir hususun yerine getirilmesi veya bilgi verilmesi için diğe...
Müdafi
Ceza yargılamasında şüpheli veya sanığın haklarını savunan, onun adına hukuki ya...
Müşteki
Bir suçtan zarar gören ve bu durum hakkında yetkili makamlara şikayette bulunan ...
Muhtıra
İcra veya mahkeme süreçlerinde, belirli bir yükümlülüğün yerine getirilmesi için...
Mülki İdare Amiri
İl ve ilçelerde devleti, hükümeti ve ayrı ayrı her bakanlığı temsil eden, genel ...
Muhtarlık
Köy veya mahalle halkının yerel ve ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere seçimle ...
Metruk Yapı
Sahibi tarafından terk edilmiş, kullanılmayan, yıkılmaya yüz tutmuş ve kamu güve...
Mavi Kart
Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni alarak yabancı ülke vatandaşlığına geç...
Maskeleme
Kişisel verilerin (örneğin kredi kartı numarasının veya TC kimlik numarasının) b...
Müze Kart
Vatandaşların Bakanlığa bağlı yüzlerce müze ve ören yerini yıl boyunca uygun fiy...
Müzecilik
Tarihi eserlerin, tabloların, etnografik eşyaların veya fosillerin toplanması, i...
Mavi Bayrak
Plajların ve marinaların deniz suyunun temizliği, çevre yönetimi, cankurtaran hi...
Menfi Tespit
Bir şirketin veya şirketler grubunun, yapmayı planladıkları bir anlaşmanın veya ...
Marka Tescili
Bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerinkinden ayırt etmeye yaray...
Milli Teknoloji Hamlesi
Türkiye'nin, savunma, havacılık, yazılım ve yapay zeka gibi kritik teknolojilerd...
Melek Yatırımcı
Henüz yolun başında olan ve bankalardan kredi bulamayan start-up'lara, gelecekte...
Metroloji
Uzunluk, ağırlık, zaman ve sıcaklık gibi ölçü birimlerinin hassas olarak belirle...
Muvazzaf
Silahlı kuvvetlerde meslek olarak askerliği seçmiş, subay, astsubay veya uzman e...
Muafiyet (Askerlik)
Sağlık sorunları veya kanuni istisnalar sebebiyle kişinin askerlik hizmetini yap...
Muvazzaflık Dönemi
Zorunlu veya sözleşmeli askeri personelin, silah altında fiilen görev yaptığı ka...
Mühimmat
Silahlı kuvvetlerin envanterinde bulunan, savaş uçaklarının bombaları, tank merm...
Malpraktis
Sağlık personelinin hatalı, eksik veya ihmalkar uygulamaları sonucu hastanın zar...
Meslek Hastalığı
İşçinin çalıştığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple uğradığı geçici v...
Malulen Emeklilik
Çalışma gücünü iş kazası, meslek hastalığı veya ağır hastalık sebebiyle kanunen ...
Mobbing (Psikolojik Taciz)
İşyerinde, bir veya birden fazla kişinin diğer bir çalışana yönelik sistematik o...
Muhtaçlık Aylığı
Hiçbir sosyal güvencesi bulunmayan, geliri asgari sınırın altında olan yaşlı ve ...
Manipülasyon (Piyasa Dolandırıcılığı)
Sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını, değerlerini veya yatırımcıların kararl...
Münavebe (Ekim Nöbeti)
Toprağın yorulmasını ve verimden düşmesini engellemek için, aynı tarlaya arka ar...
Milli Park
Ender bulunan doğal, kültürel veya tarihi özellikleri nedeniyle sıkı koruma altı...
MERSİS
Merkezi Sicil Kayıt Sistemi; ticari işletmeler ve şirketlerin sicil kayıtlarının...
Menşe Şahadetnamesi
Uluslararası ticarete konu olan malların hangi ülkede üretildiğini, kaynağını re...
Mütekabiliyet
Devletlerarası ilişkilerde maruz kalınan davranışa veya tanınan hakka aynı şekil...
Mesafeli Satış Sözleşmesi
İnternet, telefon veya posta yoluyla (satıcı ve alıcının fiziksel olarak karşı k...
Marka Tescil Sınıfı
Tescil edilmek istenen bir markanın, hangi sektörde (örneğin gıda, tekstil, elek...
Mahsup
Bir alacağın var olan bir borçtan düşülmesi, karşılıklı hesaplaşma yoluyla borcu...
Matrah
Üzerinden vergi miktarının hesaplandığı, yasal olarak belirlenmiş vergiye tabi e...
Muafiyet
Kanunen vergi ödemesi gereken bazı kişi veya kişi gruplarının, özel hükümlerle v...
Mali Yıl
Devletin bütçe hesaplarının tutulduğu, genellikle 1 Ocak'ta başlayıp 31 Aralık't...
Müteselsil Kefalet
Bir borç ilişkisinde, kefilin tıpkı asıl borçlu gibi borcun tamamından doğrudan ...
MEVLANA Değişim Programı
Türkiye'deki üniversiteler ile yurt dışındaki üniversiteler arasında, coğrafi sı...
Müstakil Parsel
Tapu sicilinde tek bir kişiye veya tek bir tüzel kişiliğe ait olan, sınırları ne...
Mekansal Strateji Planı
Ülke veya bölge genelinde ekonomik, sosyal politikalarla uyumlu olarak kentsel g...
Milli Emlak
Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki ormanlar, kıyılar ve hazine arazileri ile ...
N
O
P
Pasaport Türleri
Türkiye'de 4 farklı renkte pasaport bulunur....
PTTKart
PTT tarafından çıkarılan ön ödemeli ve banka kartı sistemidir....
Provizyon
Bir kredi kartı işleminin veya çekin karşılığının olup olmadığının sistem üzerin...
Persona Non Grata
İstenmeyen kişi; bir diplomatın ev sahibi ülke tarafından kabul edilemez ilan ed...
Protokol
Uluslararası ilişkilerde, devlet törenlerinde ve resmi kabullerde uyulması zorun...
Pasaport Muafiyeti
İki ülke arasındaki anlaşmalar uyarınca, vatandaşların karşılıklı seyahatlerde p...
Protokol Kuralları
Devletlerarası görüşmelerde, resmi yemeklerde veya karşılama törenlerinde liderl...
Pedagojik Formasyon
Öğretmenlik mesleğine atanabilmek için gerekli olan, eğitim bilimleri ve öğretme...
Proje Okulu
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından özel olarak belirlenen, öğretmen ve yönetici a...
Paralimpik Oyunlar
Olimpiyat Oyunları'nın hemen ardından aynı tesislerde düzenlenen, dünyanın dört ...
Pasaport
Vatandaşların yurt dışına seyahat ederken kimliklerini belirleyen ve sınır geçiş...
Pasif Kayıt
Nüfus veya kurumsal veri tabanlarında, ölüm, vatandaşlıktan çıkma gibi nedenlerl...
Pişmanlık Yönetmeliği (Leniency)
Bir kartel oluşumuna dahil olan şirketin, Rekabet Kurumu soruşturma açmadan önce...
Patent
Bir buluşun sahibine, buluş konusu ürünü belirli bir süre üretme, kullanma ve sa...
Prototip
Bir buluşun veya tasarımın seri üretime geçmeden önce, hatalarını görmek, maliye...
Poliklinik
Hastanelerde yatılı olmayan, ayakta muayene, tetkik ve tedavi hizmetlerinin sunu...
Pandemi
Bir kıta veya tüm dünya yüzeyi gibi çok geniş bir alanda yayılan ve etkisini gös...
Palyatif Bakım
Tedavisi mümkün olmayan ölümcül hastalığa yakalanmış kişilerin, yaşam kaliteleri...
Protetik Tedavi
Vücutta eksilen veya işlevini kaybeden bir organın (diş, bacak, kol) görevini ve...
Poliklinik Defteri / Kayıt
Hastanın sağlık kurumuna giriş yaptığı andan itibaren şikayetlerinin, doktorun t...
Prim Gün Sayısı
Sigortalının emekli olabilmesi için adına SGK'ya ödenmiş olan toplam çalışma gün...
Prime Esas Kazanç (PEK)
İşçiye ödenen temel ücret, ikramiye ve diğer nakdi yardımların toplamından oluşa...
Psikososyal Destek
Deprem, sel gibi büyük afetlerin ardından veya aile içi şiddet, boşanma gibi tra...
Portföy Yönetimi
Yatırımcıların varlıklarının (para, hisse, tahvil), SPK yetki belgeli şirketler ...
Piyasa Bozucu Eylem
Manipülasyon suçu kapsamına girmese bile, piyasanın adil ve dürüst işleyişini bo...
Pestisit
Tarım ürünlerine zarar veren böcek, mantar veya yabani otları öldürmek veya kont...
Politika Faizi
Merkez Bankası'nın piyasadaki para arzını ve enflasyonu kontrol etmek amacıyla b...
Para Politikası Kurulu (PPK)
Merkez Bankası Başkanı, başkan yardımcıları ve üyelerden oluşan, aylık toplantıl...
PTT
Posta ve Telgraf Teşkilatı; posta, kargo, lojistik ve temel bankacılık hizmetler...
Psiko-teknik Rapor
Sürücülerin refleks, algı ve muhakeme yeteneklerinin bilgisayar destekli testler...
Posta Gönderisi
Mektup, tebligat, telgraf veya küçük paketlerin PTT şebekesi aracılığıyla kabul ...
Profesörlük
Doçent unvanını aldıktan sonra en az 5 yıl kendi bilim alanında akademik çalışma...
Parselasyon
İmar planlarına uygun olarak ham arazi adalarının imar parsellerine (müstakil ar...
R
Risk Merkezi
Türkiye Bankalar Birliği nezdinde kurulan, bankaların müşterilerinin kredi limit...
Ruhsat Sahası
Maden arama veya işletme haklarının devlet tarafından sınırları net belirlenerek...
Rezerv
Yeraltında varlığı bilimsel ve teknik yöntemlerle tespit edilmiş, ekonomik olara...
RES (Rüzgar Enerjisi Santrali)
Rüzgarın kinetik enerjisini mekanik enerjiye, oradan da jeneratör vasıtasıyla el...
Rafineri
Yeraltından çıkarılan ham petrolün ısıtılarak damıtıldığı; benzin, dizel (motori...
Rödovans
Devlete veya bir ruhsat sahibine ait maden sahasının, çıkarılacak her bir ton ma...
Rehabilitasyon (Maden)
Bir maden ocağında işletme faaliyetleri (çıkarma işlemi) tamamen bittikten sonra...
Rüzgar Türbini
Rüzgarın gücüyle dönen büyük devasa kanatların (pervanelerin), içerisindeki jene...
RAM (Rehberlik ve Araştırma Merkezi)
Özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerin eğitsel tanılamasını yapan ve rehberlik ...
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık
Okullarda öğrencilerin akademik, sosyal ve kişisel gelişimlerini desteklemek, so...
Resen
Herhangi bir talep veya başvuruya gerek olmaksızın, ilgili resmi makamın kendi y...
Restorasyon
Tarihi ve mimari yapıların aslına uygun olarak, orijinal malzemeler korunarak on...
Rölöve
Tarihi bir yapının veya kalıntının mevcut durumunun, tüm mimari detayları, çatla...
Restitüsyon
Tarihi bir yapının, zaman içinde yıkılmış veya değişikliğe uğramış bölümlerinin,...
Rekabet İhlali
Teşebbüslerin aralarında rekabeti sınırlayıcı anlaşmalar yapması veya hakim duru...
Reçete
Hekim tarafından hastanın tedavisi için gerekli ilaçların, dozların ve kullanım ...
Raporlu İlaç
Kronik rahatsızlığı olan hastaların eczanelerden uzun süreli ve daha düşük katıl...
Radyoloji
Röntgen, ultrason, MR (Manyetik Rezonans) ve Tomografi gibi görüntüleme teknoloj...
Refakatçi
Hastanede yatarak tedavi gören hastanın kişisel ihtiyaçlarını karşılamak ve ona ...
Rüçhan Hakkı
Bedelli sermaye artırımı yapan bir şirketin mevcut ortaklarının, yeni çıkarılaca...
Rasyon
Bir çiftlik hayvanının günlük enerji, protein, vitamin ve mineral ihtiyacını tam...
Reeskont Kredisi
İhracatçı firmaların finansman maliyetlerini düşürmek ve ülkeye döviz girişini h...
Rezerv Opsiyon Mekanizması (ROM)
TCMB'nin, bankaların tutmak zorunda oldukları TL cinsi zorunlu karşılıkların bel...
Rekabet Kurumu
Piyasalarda tekelleşmeyi, kartelleri ve şirketlerin fiyatlarda gizlice anlaşması...
Raylı Sistemler
Şehirlerarası trenler, YHT (Yüksek Hızlı Tren), şehir içi metro, tramvay, fünikü...
Reeskont
Vadesi gelmemiş senetli alacakların, paraya çevrilmesi esnasında yapılan iskonto...
Rektör
Bir üniversitenin tüzel kişiliğini temsil eden, üniversitenin tüm akademik, idar...
Rezerv Alan
Kentsel dönüşüm uygulamalarında yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere Bak...
Riskli Yapı
Ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya yıkılma/ağır hasar görme riski bilimsel ver...
Rayiç Bedel
Bir taşınmazın piyasa koşullarındaki güncel alım-satım veya belediye vergisine e...
S
Sigortalı
SGK'ya kayıtlı, sosyal güvence kapsamında olan kişidir....
Sigorta Primi
Sigortalının sosyal güvenlik haklarından yararlanmak için ödediği bedeldir....
Sigorta Borçlanması
Geçmiş dönemler için prim ödeyerek hizmet süresine eklemektir....
Sürücü Belgesi (Ehliyet)
Motorlu taşıt kullanmak için zorunlu olan yetki belgesidir....
SYDV (Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı)
İhtiyaç sahiplerine yardım yapan kaymakamlık koordinasyonunda vakıflardır....
Savcılık (Cumhuriyet Başsavcılığı)
Suç olaylarını soruşturan ve kamu adına dava açan adli kurumdur....
SGDP (Sosyal Güvenlik Destek Primi)
Emekli olduktan sonra çalışmaya devam edenlerin ödediği primdir....
Sağlık Sevki
Aile hekiminin hastayı üst basamak sağlık tesisine yönlendirmesidir....
Silah Ruhsatı
Tabanca veya av tüfeği taşıma/bulundurma yetkisi veren resmi belgedir....
Süt Parası (Doğum Yardımı)
Yeni doğan bebek için annelere SGK tarafından yapılan tek seferlik ödemedir....
Sayıştay
Kamu kurumlarının mali işlemlerini denetleyen yüksek yargı organıdır....
Sözleşmeli Personel
Belirli süreli sözleşmeyle çalıştırılan kamu görevlisidir....
SPK (Sermaye Piyasası Kurulu)
Sermaye piyasalarını düzenleyen ve denetleyen bağımsız kuruldur....
Sermaye Yeterlilik Rasyosu
Bir bankanın üstlendiği riskleri karşılayabilecek düzeyde yeterli özkaynağa sahi...
Swapsız İşlem
Genellikle İslami finansa uygun katılım bankacılığında veya foreks piyasalarında...
Siber Güvenlik (USOM)
BTK bünyesinde faaliyet gösteren Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi'nin, ülk...
Sınır Ötesi
Ülkenin ulusal egemenlik sınırlarının dışında kalan coğrafi alan veya bu alanlar...
Sığınma Hakkı
Kendi ülkesinde siyasi, dini veya ırksal nedenlerle zulüm görme riski olan kişil...
Sınır İhlali
Bir devletin askeri uçaklarının, gemilerinin veya silahlı unsurlarının, başka bi...
Sondaj
Yeraltındaki petrolü, suyu veya maden damarlarını tespit etmek, rezerv miktarını...
Seçmeli Ders
Öğrencilerin ilgi, yetenek ve hedeflerine göre ana müfredatın yanında kendi özgü...
Sözleşmeli Öğretmen
Kadrolu öğretmenlerle aynı görevi yapan ancak belirli süreli sözleşmelerle istih...
Spor Federasyonu
Belirli bir spor branşının (Futbol, Basketbol vb....
Spor Tesisi
Halkın ve sporcuların yararlanması amacıyla devlet eliyle inşa edilen stadyum, k...
Sporcu Lisansı
Bir bireyin resmi spor müsabakalarına katılabilmesi ve bir kulüp adına yarışabil...
Spor Kulübü
Gençlik ve Spor Bakanlığına tescilli, spor faaliyetlerinde bulunmak üzere kurulm...
Spor Bilgi Sistemi
Sporcuların, kulüplerin, lisansların ve müsabaka sonuçlarının dijital ortamda me...
Spor Toto Teşkilatı
Ülke genelinde yasal spor müsabakaları üzerine bahis oynatılmasını düzenleyen ve...
Seyirci Yasağı
Spor müsabakalarında taraftarların çıkardığı olaylar, küfür veya sahaya yabancı ...
Sulh
Görülmekte olan bir davada tarafların karşılıklı tavizler vererek uyuşmazlığı ke...
Sınır Dışı (Deport)
Ülkeye yasa dışı giren veya ülkede kalması kamu düzeni açısından sakıncalı görül...
Soybağı (Nesep)
Bir çocuk ile anne veya babası arasındaki kan bağına dayanan ve hukuki sonuçlar ...
Sahil Güvenlik
Türkiye'nin deniz yetki alanlarında, kıyılarında ve iç sularında asayişi sağlama...
Somut Olmayan Kültürel Miras
Toplulukların gelenekleri, sözlü anlatımları, gösteri sanatları ve el sanatları ...
Seyahat Acentası
Turistlere yurtiçi veya yurtdışı turlar düzenleyen, uçak bileti, otel rezervasyo...
Sponsorluk
Bir televizyon veya radyo programının yapım maliyetlerinin, ticari bir şirket ta...
Sanayi Sicil Belgesi
Üretim yapan sanayi işletmelerinin kayıt altına alındığını gösteren, elektrik in...
Start-Up (Girişim)
Yüksek büyüme potansiyeline sahip, genellikle yazılım, biyoteknoloji veya e-tica...
Seri Üretim
Bir ürünün, fabrikalarda kurulan montaj hatları (bant sistemleri) üzerinde, stan...
Seferberlik
Ülkenin ve milletin, savaş veya savaşı gerektirecek bir kriz durumunda tüm güç v...
Savunma Sanayii
Ülkenin savunması için gerekli olan silah, mühimmat, zırhlı araç ve radar sistem...
Savunma Planlaması
Gelecekteki olası tehdit senaryolarına karşı ordunun personel, silah ve strateji...
Stratejik Konsept
Silahlı kuvvetlerin askeri doktrinlerini, savunma politikasını ve harekat felsef...
Sevk Tezkeresi
Askerlik çağı gelen yükümlülerin, teslim olacakları askeri birliği ve yol süresi...
Sülüs
Askere gidecek yükümlülerin askerlik şubelerinden veya e-Devlet üzerinden aldıkl...
Sınır Karakolu
Ülkenin siyasi sınır hatlarında, genellikle dağlık ve zorlu arazilerde kurulan, ...
SİHA (Silahlı İnsansız Hava Aracı)
İçinde pilot bulunmayan, yer kontrol istasyonlarından uydular veya radyo frekans...
Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB)
Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu modern silah, araç ve gereçlerin yurt...
Sevk Zinciri
Hastanın doğrudan üst düzey hastanelere gitmesi yerine önce birinci basamak sağl...
Sağlık Turizmi
Bireylerin hem sağlığına kavuşmak hem de tedavi olmak amacıyla kendi ülkelerinde...
SGK
Sosyal Güvenlik Kurumu; vatandaşların sağlık, emeklilik, iş kazası ve sigorta ha...
Sendikal Tazminat
İşçinin sendikaya üye olması veya sendikal faaliyetlere katılması nedeniyle işte...
SED (Sosyal Ekonomik Destek)
Yoksulluk nedeniyle korunmaya muhtaç duruma düşebilecek çocukların, aile yanında...
Sosyal İnceleme Raporu
Sosyal hizmet uzmanlarının, yardım veya koruma talep eden ailelerin evlerine gid...
Sosyal Uyum Yardımı
Geçici koruma altındaki sığınmacıların veya dezavantajlı grupların toplumsal hay...
Sosyal İnceleme
Bakanlıktaki sosyal çalışmacıların veya psikologların, yardım, barınma veya koru...
Sosyal Yardımlaşma Fonu (Fakruk Zaruret)
Kanunla kurulan, gelirleri çeşitli cezalardan veya bütçeden sağlanan ve illerdek...
Sosyal Hizmet Merkezi (SHM)
Vatandaşların şiddet, engelli bakımı, evlat edinme, aile danışmanlığı veya maddi...
SPK Bülteni
Kurulun haftalık veya düzenli olarak aldığı kararları, onaylanan halka arzları, ...
Suni Tohumlama
Hayvan ıslahında yüksek verimli erkek damızlıkların spermasının uygun tekniklerl...
Sulama Birliği
Tarım arazilerinin sulanması, su kaynaklarının adil dağıtımı ve tesislerin bakım...
Su Ürünleri
Denizlerde ve iç sularda avcılık veya yetiştiricilik yoluyla elde edilen balık, ...
Sözleşmeli Üretim
Sanayici veya alıcı ile çiftçi arasında, ürünün cinsi, fiyatı ve teslim şartları...
Silaj
Mısır, yonca gibi yeşil yem bitkilerinin oksijensiz ortamda fermantasyona uğratı...
Seralar
Bitkilerin doğal yetişme mevsimi dışında da üretilebilmesi için, sıcaklık, ışık ...
Su Ürünleri Yetiştiriciliği (Kültür Balıkçılığı)
Denizlerde kurulan ağ kafeslerde veya tatlı su havuzlarında alabalık, çipura, le...
Swap (Para Takası)
İki farklı tarafın (genellikle iki ülke merkez bankası veya bankalar), sahip old...
Senyoraj
Merkez Bankası'nın kağıt veya madeni para basarken katlandığı fiziki üretim mali...
Serbest Bölge
Ülkenin siyasi sınırları içinde olmakla birlikte, gümrük mevzuatının uygulanması...
Stokçuluk
Piyasada darlık yaratmak, piyasa dengesini bozmak ve malların fiyatlarının artma...
Sözleşme Devri
TOKİ'den ev almış bir kişinin, ödemeleri devam ederken belirli kurallar (örneğin...
Seyir Hidrografi
Deniz haritalarının yapılması, deniz derinliklerinin ölçülmesi ve denizcilerin g...
Sayısal Takograf
Ticari araç sürücülerinin sürüş sürelerini, hızlarını ve dinlenme zamanlarını ot...
SRC Belgesi
Ticari araç (kamyon, otobüs, minibüs vb....
Sinyalizasyon
Demiryolu hatlarında trenlerin güvenli bir şekilde seyretmesini, istasyonlara gi...
Sivil Havacılık
Askeri uçuşlar dışındaki tarifeli yolcu uçakları, kargo uçakları, özel jetler, s...
Seyrüsefer
Bir uçağın veya geminin kalkış noktasından varış noktasına kadar, koordinat, rad...
Stopaj
Gelir veya kurumlar vergisinin, kaynakta (para henüz sahibine geçmeden) kesilere...
Sermaye Piyasası
Orta ve uzun vadeli fonların arz ve talebinin hisse senedi, tahvil gibi menkul k...
Senato
Rektörün başkanlığında rektör yardımcıları, dekanlar ve her fakülteden seçilen ö...
Sifir Atık
İsrafın önlenmesini, atıkların kaynağında ayrıştırılarak geri dönüşüme kazandırı...
Sit Alanı
Tarihsel, kültürel veya doğal özellikleri nedeniyle korunması gereken, koruma ku...
T
Tevhit (Parsel Birleştirme)
Komşu birden fazla parselin birleştirilerek tek parsel hâline getirilmesidir....
Tahakkuk
Bir verginin miktarının resmi olarak belirlenip ödenmesi gerekli hâle gelmesidir...
Trafik Tescil
Araçların resmi olarak trafik siciline kaydedilmesidir....
Temyiz
Bir mahkeme kararının üst mahkemeye (Yargıtay) götürülmesi yoluyla yeniden incel...
Takipsizlik (Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı)
Savcılığın soruşturma sonunda dava açmayacağını bildiren kararıdır....
Trafik Plakası
Araçların kimlik numarasını gösteren tescil belgesinin görünür halidir....
Terhis Belgesi
Askerlik hizmetinin tamamlandığını gösteren resmi belgedir....
TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi)
Türkiye'nin yasama organıdır ve 600 milletvekilinden oluşur....
TCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası)
Para politikası yürüten ve banknot basan bağımsız kurumdur....
TİTCK (Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu)
İlaç ruhsatlandırma ve tıbbi cihaz denetimini yürüten kurumdur....
TÜSEB (Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı)
Sağlık alanında AR-GE faaliyetlerini koordine eden başkanlıktır....
TİGEM (Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü)
Devlet üretme çiftliklerini yöneten kamu kurumudur....
TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu)
Türkiye'de bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerini destekleyen kurumdur....
Türkiye Diyanet Vakfı (TDV)
Diyanet'in faaliyetlerine destek olan kamu yararına çalışan vakıftır....
Toplanma Alanı
Olası bir deprem veya acil durum anında, vatandaşların binalardan tahliye edildi...
Takipteki Alacak (NPL)
Vadesi geldiği halde ödenmeyen ve yasal takip süreci (genellikle 90 gün) başlaya...
Ticari Kredi
İşletmelerin yatırım, hammadde alımı, maaş ödemesi gibi ticari faaliyetlerini fi...
Temerrüt
Bir borçlunun, bankadan kullandığı kredi veya kredi kartı borcunun taksitlerini ...
Trafo (Transformatör) Merkezi
Santrallerde üretilen elektriğin voltajını (gerilimini) iletim hatlarında taşıma...
Talim ve Terbiye
Eğitim programlarını, müfredatları ve ders kitaplarının uygunluğunu inceleyerek ...
Teftiş Kurulu
Eğitim kurumlarının, personelin ve işleyişin mevzuata uygunluğunu denetleyen, in...
Taşımalı Eğitim
Nüfusu az ve dağınık olan yerleşim yerlerindeki öğrencilerin, günübirlik olarak ...
Tahkim Kurulu (Spor)
Spor dünyasında federasyonlar ile kulüpler veya sporcular arasında çıkan uyuşmaz...
TOHM
Türkiye Olimpiyat Hazırlık Merkezleri; olimpiyatlara katılma potansiyeli olan ye...
Takım Sporları
Birden fazla sporcunun aynı anda sahada yer alarak, ortak bir strateji, paslaşma...
Tesis Tahsisi
Gençlik ve Spor Bakanlığı'na ait stadyum, kapalı spor salonu veya yüzme havuzlar...
Talimat
Mahkeme veya icra dairesinin, kendi yetki alanı dışındaki bir işlemin yapılması ...
Tensip Tutanağı
Dava açıldıktan sonra mahkemenin ilk duruşmaya kadar yapılması gereken hazırlıkl...
Tebligat
Hukuki işlemlerin kanunun öngördüğü usule uygun olarak ilgilisine bildirildiğini...
Tutuklama
Delillerin korunması, kaçma veya delilleri karartma şüphesinin önlenmesi amacıyl...
Takipsizlik (KYOK)
Savcılık tarafından yürütülen soruşturma sonucunda, dava açılmasını gerektirecek...
Tahkikat
Bir suçun, usulsüzlüğün veya olayın aydınlatılması amacıyla idari veya adli maka...
T.C. Kimlik Kartı
Vatandaşların kimlik bilgilerini ve biyometrik verilerini çipinde barındıran, ul...
Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü
Vatandaşların önceden izin almadan, ancak kanunun belirlediği mülki amir bildiri...
Taşınmaz Kültür Varlığı
Yerden sökülüp taşınması mümkün olmayan tarihi cami, kilise, sur, antik tiyatro ...
Telif Hakkı
Kişilerin her türlü fikri, edebi, sanatsal ve yazılımsal emekleriyle meydana get...
Turizm İşletme Belgesi
Turizm tesislerinin (otel, restoran vb....
Turizm Tahsis Alanı
Kamu arazilerinin, turizm yatırımları yapılması amacıyla belirli sürelerle yatır...
TGA (Turizm Geliştirme Ajansı)
Türkiye'nin uluslararası alanda turizm potansiyelini tanıtmak ve pazar payını ar...
Tescilli Yapı
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulları tarafından tarihi, mimari veya kü...
Turist Rehberi (Kokartlı Rehber)
Turistlere tarihi, kültürel ve coğrafi mekanları Bakanlıktan aldığı çalışma kart...
Termal Turizm
Yeraltından çıkan, mineral ve sıcaklık açısından zengin şifalı suların (kaplıcal...
Turizm Gelişim Bölgesi
Sahip olduğu doğal güzellikler veya termal kaynaklar sebebiyle, gelecekte turizm...
Tanıtma Fonu / Ajansı
Türkiye'nin turistik değerlerini yurtdışındaki televizyonlarda, fuarlarda ve dij...
Taahhüt
Rekabet ihlali şüphesiyle soruşturulan şirketin, rekabetçi endişeleri gidermek a...
Tekzip (Düzeltme ve Cevap Hakkı)
Bir televizyon veya radyo yayınında, bir kişinin veya kurumun şeref, haysiyet ve...
Teknopark
Üniversiteler, araştırma kurumları ve sanayi kuruluşlarının aynı sahada ar-ge ve...
Tasarım Merkezi
Ürünlerin katma değerini artırmak amacıyla yenilikçi tasarımlar yapan, mühendis ...
Teşvik Belgesi
Yatırımların devletçe desteklenmesi için KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti...
TTO (Teknoloji Transfer Ofisi)
Üniversitelerde üretilen bilimsel teorik bilginin, sanayinin kullanımına sunulma...
TEKNOFEST
Havacılık, uzay ve teknoloji tutkunu gençleri bir araya getiren, roket, otonom a...
TÜRKPATENT (Türk Patent ve Marka Kurumu)
Türkiye'de patentlerin, faydalı modellerin, markaların ve yöresel coğrafi işaret...
Tersine Mühendislik
Piyasada var olan bir ürünün, makinenin veya yazılımın, nasıl çalıştığını anlama...
Tecil
Askerlik çağı gelen yükümlülerin eğitim, sağlık veya spor gibi yasal nedenlerle ...
TSK (Türk Silahlı Kuvvetleri)
Kara, Deniz ve Hava Kuvvetlerinden oluşan, ülkenin dış tehditlere karşı güvenliğ...
Tugay
Genellikle alaylardan büyük, tümenlerden küçük olan; piyade, tank, topçu ve loji...
Tıbbi Deontoloji
Hekimlerin ve sağlık çalışanlarının mesleklerini icra ederken uymakla yükümlü ol...
Triyaj
Acil servislerde hastaların durumlarının aciliyetine ve hayati riskine göre yeşi...
Tıbbi Cihaz
Hastalıkların tanısı, tedavisi, izlenmesi veya hafifletilmesi amacıyla insan üze...
Tıbbi Atık
Hastaneler, klinikler ve laboratuvarlardan çıkan, enfeksiyon riski taşıyan, özel...
Toplu İş Sözleşmesi
İşçi sendikası ile işveren sendikası veya işveren arasında, iş şartlarını ve mal...
Taşeron
Bir ana işverenin iş yerindeki belirli bir uzmanlık gerektiren iş bölümünü üstle...
Temettü (Kar Payı)
Bir şirketin elde ettiği yıllık net kar üzerinden, yasal kesintiler yapıldıktan ...
Tahvil
Devletin veya anonim şirketlerin, borç para bulmak amacıyla çıkardıkları, üzerin...
Takasbank
Borsada gerçekleştirilen alım-satım işlemlerinin nakit ve menkul kıymet takasını...
Tarımsal Destekleme
Üretimin sürekliliğini sağlamak için çiftçilere ürün, mazot, gübre veya hayvancı...
Toprak Analizi
Toprağın besin maddesi seviyelerini ve gübre ihtiyacını belirlemek amacıyla labo...
Tohumluk Sertifikası
Üretilen tohumların çeşit safiyeti, çimlenme gücü ve kalitesinin resmi standartl...
TARSİM
Tarım Sigortaları Havuzu; çiftçilerin dolu, don, sel, fırtına gibi doğal afetler...
Tedavül
Basılan kağıt paraların (banknotların) ve darphanede basılan madeni paraların ya...
Tasfiye
Bir şirketin veya gümrükte kalan malların faaliyetlerine son verilerek hesapları...
Tüketici Hakem Heyeti
Tüketiciler ile satıcılar arasında çıkan uyuşmazlıkları mahkemeye gitmeden, hızl...
Ticaret Sicili
Ticari işletmelerin ve şirketlerin kurulduğunu, unvanını ve yetkililerini hukuki...
Transit Ticaret
Yurt dışından alınan bir malın, millileştirilmeden (gümrüklenmeden) başka bir ya...
TSE Belgesi
Ürünlerin Türk Standartları Enstitüsü tarafından belirlenen asgari kalite ve güv...
Ticaret Odası
Bir ildeki veya bölgedeki tacirlerin, sanayicilerin ve esnafların üye olmak zoru...
Ticaret Sicil Gazetesi
Şirket kuruluşları, adres değişiklikleri, sermaye artırımları, yönetim kurulu ka...
TCDD
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları; demiryolu altyapısının işletilmesi, hat...
Tersane
Gemi ve su araçlarının inşa edildiği, bakım, onarım ve tadilatlarının yapıldığı ...
Tersane (Gemi İnşa)
Gemi, yat, denizaltı veya yüzer platformların omurgalarının kızağa konduğu, inşa...
Terminal
Havalimanlarında, otogarlarda veya limanlarda yolcuların beklediği, bilet, pasap...
Telekomünikasyon
Telefon, internet, radyo, televizyon ve uydu üzerinden yapılan her türlü yazılı,...
Tevkifat
Bölüşme veya kesinti anlamına gelen, faturadaki vergi tutarının belirli bir kısm...
Tahsilat
Vergi dairelerinin veya kamu kurumlarının, tahakkuk etmiş olan amme alacaklarını...
Taksimat
Bir miras veya ortaklık durumunda, müşterek sahip olunan malların veya paranın h...
Tezli Yüksek Lisans
Lisans (üniversite) mezunlarının, belirli bir bilim dalında uzmanlaşmak için der...
Tezsiz Yüksek Lisans
Akademik kariyerden ziyade profesyonel iş hayatına yönelik pratik ve mesleki bil...
Tapu Tahsis Belgesi
Gecekondulaşma dönemlerinde, devlet arazisi üzerindeki kaçak yapılara geçici kul...
TAKS (Taban Alanı Katsayısı)
Bir binanın zemin katta arsanın yüzde kaçlık bölümüne oturabileceğini (inşaatın ...
Tabiat Varlığı
Jeolojik devirlerle, tarih öncesi veya tarihi devirlere ait olan ve ender bulunm...
U
UYAP (Ulusal Yargı Ağı Projesi)
Türkiye yargısının dijital altyapısı ve dosya takip sistemidir....
U-ETDS (Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetim Sistemi)
Ticari taşımacılığın elektronik takip ve denetim sistemidir....
Uluslararası Hukuk
Devletlerin birbirleriyle ve uluslararası örgütlerle olan ilişkilerini düzenleye...
Uluslararası Enterkonneksiyon
Türkiye'nin elektrik şebekesinin komşu ülkelerin (Bulgaristan, Yunanistan, Gürci...
Usta Öğretici
Ustalık belgesine sahip olan ve mesleki eğitim merkezlerinde veya halk eğitim ku...
Uzlaştırma
Ceza hukukunda, suç failleri ile mağdurların bağımsız bir uzlaştırmacı gözetimin...
UYUMA
Uyuşturucuyla Mücadele Uygulaması; vatandaşların şahit oldukları uyuşturucu satı...
Unutulma Hakkı
Bireylerin, internet arama motorlarında kendi isimleriyle yapılan aramalarda, ar...
UNESCO Dünya Mirası
Bütün insanlık için evrensel bir değer taşıyan, korunması dünya çapında önemli g...
Uyumlu Eylem
Rakipler arasında yazılı veya sözlü net bir anlaşma (sözleşme) olmamasına rağmen...
Uydu Yayını
Yayıncı kuruluşun stüdyolarından çıkan sinyallerin uzaydaki bir haberleşme uydus...
Uzay Ajansı (TUA)
Türkiye'nin milli uzay programını hazırlayan, uydu fırlatma sistemleri, astronot...
Uzman Hekim
Tıp fakültesini bitirdikten sonra Tıpta Uzmanlık Sınavı (TUS) ile belirli bir br...
Uzaklaştırma Kararı
Aile içi şiddet mağdurunu (genellikle kadın ve çocukları) korumak amacıyla, şidd...
U-ETDS
Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetim Sistemi; yolcu ve eşya taşıyan ticari araç...
Ulaştırma Güvenliği
Karayollarında kazaları, denizlerde batmaları veya havacılıkta sabotaj ile uçak ...
Uzlaşma
Vergi idaresi ile mükellef arasında, kesilen vergi cezası veya tarhiyat konusund...
V
Vekaletname
Bir kişinin başka birine yetki vermesini gösteren noter onaylı belgedir....
Veraset ve İntikal Vergisi
Mirasen veya bağış yoluyla edinilen mal varlığı üzerinden alınan vergidir....
Vergi Levhası
Vergi mükellefinin işyerinde görünür yerde asması gereken belgedir....
Varlık Yönetim Şirketi
Bankaların ve diğer finans kuruluşlarının tahsil edemedikleri ve yasal takibe dü...
Vize Rejimi
Bir devletin, yabancı ülke vatandaşlarının kendi sınırlarından içeri girebilmesi...
Vize
Bir ülkenin yetkili makamlarının (konsolosluklar), yabancı ülke vatandaşlarının ...
Vesayet
Ergin olmayan çocukların veya kısıtlılık kararı alınan yetişkinlerin haklarını k...
Veraset İlamı
Bir kişinin vefatı halinde mirasçılarının kimler olduğunu ve miras paylarının or...
Valilik
İl genelinde devletin idari yürütmesini sağlayan, il sınırları içindeki tüm resm...
Veri Sorumlusu
Kişisel verilerin işlenme amaçlarını ve vasıtalarını (neden ve nasıl işleneceğin...
Veri İşleyen
Veri sorumlusunun verdiği yetkiye ve talimatlara dayanarak, onun adına (örneğin ...
VERBİS (Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi)
Kanun kapsamındaki veri sorumlularının, kişisel veri işleme faaliyetlerine başla...
Veri İhlali Bildirimi
Veri sorumlusu sistemlerinde işlenen kişisel verilerin hackerlar (siber saldırı)...
Veri Aktarımı
İşlenen kişisel verilerin, kanuni şartlar sağlanarak veya açık rıza alınarak yur...
Veri Envanteri
Veri sorumlularının iş süreçlerine bağlı olarak hangi kişisel verileri, hangi am...
Veri Minimizasyonu (Ölçülülük)
Kişisel veri işlerken, sadece o işlemin amacını gerçekleştirmeye yetecek kadar e...
Veri Güvenliği
Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini ve erişilmesini önlemek, veri...
Vakıflar Genel Müdürlüğü
Tarihi vakıfların hayır şartlarını yerine getiren ve vakıf kültür varlıklarını k...
Vefa Sosyal Destek
Özellikle pandemi veya afet dönemlerinde evden çıkamayan 65 yaş üstü yaşlıların ...
Vasi
Mahkeme kararıyla kısıtlanmış (akıl hastalığı, bunama veya ağır hapis cezası ned...
VİOP (Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası)
Borsa İstanbul bünyesinde, gelecekteki bir tarihte, önceden belirlenmiş bir fiya...
Veteriner Hekimlik
Hayvan hastalıklarının teşhis ve tedavisi, hayvan sağlığı ve gıda hijyeninin kor...
Vade Farkı (Artış Oranı)
TOKİ taksit ödemelerinde uygulanan; memur maaş artış oranı, ÜFE (Üretici Fiyat E...
Vergi Barışı
Devletin, tahsil edilemeyen veya itilaflı olan amme alacaklarını (vergi, ceza) y...
Vergi Ziyaı
Mükellefin vergi beyanını eksik yapması veya yasal süresinde bildirmemesi sonucu...
Y
YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı)
Türkiye'de üniversiteye giriş için yapılan iki aşamalı sınavdır....
Yoklama (Askerlik Yoklaması)
Askerlik çağına gelen erkeklerin kayıt altına alınması işlemidir....
Yedek Subay
Üniversite mezunu erkeklerin teğmen rütbesinde yapma seçeneğidir....
Yerel Yönetim
Belirli bir bölgenin halkı tarafından seçilen ve özerk işleyen yönetim birimleri...
Yargıtay
Adliye mahkemeleri kararlarını temyiz yoluyla inceleyen yüksek mahkemedir....
YÖK (Yükseköğretim Kurulu)
Üniversiteleri planlayan ve denetleyen merkezi kuruluştur....
Yenilenebilir Enerji
Doğal süreçlerle sürekli yenilenen ve tükenmeyen enerji kaynakları (Güneş, Rüzga...
Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM)
Güneş, rüzgar, hidroelektrik gibi temiz enerji yatırımlarını teşvik etmek amacıy...
Yaygın Eğitim
Örgün eğitim sistemine hiç girmemiş veya herhangi bir kademesinde bulunan bireyl...
Yurt Başvurusu
Üniversiteyi kazanan öğrencilerin devlet yurtlarında kalabilmek için e-Devlet üz...
Yurt İdare Memuru
Kredi ve Yurtlar Kurumuna (KYK) bağlı öğrenci yurtlarında çalışan, öğrencilerin ...
Yakalama Kararı
Soruşturma veya kovuşturma evresinde, çağrı üzerine gelmeyen veya kaçma şüphesi ...
Yerleşim Yeri Belgesi
Halk arasında ikametgah olarak bilinen, bir kişinin nüfus kütüklerine kayıtlı ol...
Yabancı Kimlik Numarası
Türkiye'de yasal olarak en az altı ay ikamet izni almış yabancılara Nüfus ve Vat...
Yazma Eser
Matbaanın icadından veya yaygınlaşmasından önce, hattatlar tarafından kağıt, par...
Yerinde İnceleme
Rekabet uzmanlarının, ihlal şüphesiyle önceden haber vermeksizin teşebbüslerin (...
Yatay Anlaşma
Pazarda aynı seviyede ve birbiriyle doğrudan rakip olan şirketler arasındaki (ör...
Yıkıcı Fiyatlama
Hakim durumda bulunan bir şirketin, rakiplerini pazardan dışlamak veya iflasa sü...
Yayın Lisansı
Özel radyo ve televizyon kuruluşlarının, karasal, uydu veya kablo ortamında yasa...
Yayın Durdurma (Kapatma)
Çok ağır yayın ihlallerinde (milli güvenliği tehdit, ayrımcılık kışkırtması veya...
Yerli Malı Belgesi
Üretilen bir ürünün en az %51'inin yerli girdiyle Türkiye'de üretildiğini göster...
Yalın Üretim
Üretim süreçlerindeki tüm israfları (gereksiz taşıma, bekleme, stok vb....
Yazılım Ekosistemi
Bir ülkede veya bölgede; yazılım şirketlerinin, programcıların, üniversitelerin ...
Yoklama Kaçağı
Askerlik çağı geldiği halde yasal süresi içinde sağlık muayenesini (yoklamasını)...
Yoğun Bakım
Hayati fonksiyonları ciddi derecede bozulmuş hastaların, kesintisiz cihaz desteğ...
Yıllık Ücretli İzin
İşyerinde deneme süresi dahil en az bir yıl çalışan işçinin, kıdem süresine göre...
Yetim ve Öksüz Yardımı
Annesi, babası veya her ikisi birden vefat etmiş, herhangi bir kurumdan maaş alm...
Yatırım Fonu
Halktan toplanan paralarla, profesyonel yöneticiler tarafından hisse senedi, tah...
Yatırım Ortaklığı
Sermaye piyasası araçlarına, gayrimenkullere veya girişim sermayelerine yatırım ...
Yap-İşlet-Devret (YİD)
Büyük altyapı projelerinin (köprü, havalimanı, tünel) finansmanının özel sektör ...
Yatay Geçiş
Bir üniversite öğrencisinin, kendi okulundaki veya başka bir üniversitedeki eşde...
YDS (Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı)
Akademik kariyer (yüksek lisans, doçentlik) hedefleri, doçentlik başvuruları vey...
Yapı Kullanma İzin Belgesi
Halk arasında iskan olarak bilinen, binanın ruhsat ve eklerine uygun olarak tama...
Yapı Ruhsatı
Bir arsa üzerinde binanın inşaatına kanunen başlanabilmesi için belediye veya il...
Yapı Denetim Firması
Bakanlıktan lisanslı, inşaatların temel atımından bitimine kadar projesine, depr...
Z
Ç
ÇKS (Çiftçi Kayıt Sistemi)
Çiftçilerin Tarım Bakanlığı'na kayıt olduğu destekleme sistemidir....
ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi)
Büyük yatırımların çevreye etkilerinin önceden değerlendirildiği süreçtir....
Çadırkent / Konteynerkent
Afetzedelerin yıkılan evlerinin yerine kalıcı konutlar yapılana kadar geçici bar...
Çok Taraflı Diplomasi
Üç veya daha fazla devletin, genellikle BM, NATO gibi uluslararası örgütler çatı...
Çarşı ve Mahalle Bekçisi
Güneşin batışından doğuşuna kadar olan sürede, sorumlu olduğu bölgede önleyici k...
Çerez (Cookie) Politikası
Web sitelerini ziyaret eden kullanıcıların cihazlarına (tarayıcılarına) bırakıla...
Çocuk Evleri
Korunmaya muhtaç çocukların toplu yurtlar yerine, mahalle aralarında ev ortamınd...
Çocuk Hakları Komitesi
Çocukların kendi hakları konusunda bilinçlenmesi ve kararlara katılımı için her ...
Çocuk Destek Merkezleri (ÇODEM)
Suça sürüklenen, madde bağımlılığı geçmişi olan veya sokakta yaşamaya maruz kala...
Çağrı Yükümlülüğü
Halka açık bir şirketin yönetim kontrolünü ele geçiren kişi veya grubun, diğer k...
Çek Takas Sistemi
Farklı bankalara ait çeklerin, banka şubeleri arasında elden dolaştırılmak yerin...
Çevre Düzenlemesi (Peyzaj)
Konut inşaatları bitirildikten sonra, binaların çevresindeki yolların asfaltlanm...
Çevre İzin ve Lisansı
Sanayi tesislerinin çevreye zarar vermeden faaliyet gösterebilmesi için emisyon,...
Ö
ÖTV (Özel Tüketim Vergisi)
Lüks veya çevreye zararlı belirli mal grupları için alınan özel vergidir....
Ölüm Aylığı (Dul-Yetim)
Vefat eden sigortalının yakınlarına bağlanan aylıktır....
ÖSYM (Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi)
Türkiye'deki üniversite ve devlet sınavlarını yöneten kurumdur....
Özel Öğretim Kurumu
Devlet okulları dışında MEB izniyle eğitim veren kurumlardır....
Özkaynak Karlılığı
Bir bankanın hissedarlarının yatırdığı sermayeye oranla ne kadar net kar elde et...
Örgün Eğitim
Belirli yaş grubundaki bireylere, okul çatısı altında düzenli ve kademeli olarak...
Öğrenim Kredisi
Yükseköğrenim gören öğrencilere eğitim süresince maddi destek sağlamak amacıyla ...
Özel Güvenlik
Kamu ve özel sektöre ait bina, tesis veya alanların güvenliğini sağlamak üzere k...
Özel Nitelikli Kişisel Veri
Öğrenilmesi halinde kişinin ayrımcılığa uğramasına veya mağdur olmasına neden ol...
Ören Yeri
Topografik olarak sınırları belirlenmiş, tarihsel ve arkeolojik değerleri barınd...
Özel Kuvvetler (Bordo Bereliler)
Ordunun, düşman hattının gerisinde gizli operasyonlar yapmak, rehine kurtarmak, ...
Ölüm Aylığı
Sigortalı olarak çalışırken vefat eden veya emekli olan kişinin geride kalan hak...
Öz Sermaye
Bir ticari işletmenin veya şirketin sahip olduğu toplam varlıkların değerinden, ...
Ödenek
Kamu kurumlarının bütçelerinde, belirli bir hizmetin veya projenin gerçekleştiri...
Özel Usulsüzlük
Fatura, fiş vermeme veya almama gibi, doğrudan vergi kaybına yol açmasa da vergi...
Öğretim Görevlisi
Üniversitelerde, özellikle uygulamalı ve mesleki eğitim veren bölümlerde, kendi ...
Ü
İ
İhtarname
Bir kişiye veya kuruma yazılı olarak yapılan resmi uyarı/hatırlatma belgesidir....
İcra
Mahkeme kararı veya yasal belge ile alacağın zorla tahsil edilmesi sürecidir....
İfraz (Parsel Bölme)
Bir parselin yasal düzenlemelerle iki veya daha fazla parsele bölünmesidir....
İmar Ruhsatı
Yapı inşa etmek için belediyeden alınan izin belgesidir....
İskan (Yapı Kullanma İzni)
Bina tamamlandıktan sonra kullanılabileceğine dair belediye iznidir....
İstinaf
Yerel mahkeme kararının bölge adliye mahkemesinde (BAM) incelenmesidir....
İntifa Hakkı
Başkasına ait taşınmazı kullanma ve faydalanma hakkıdır....
İş Kazası
Sigortalının iş yerinde veya iş dolayısıyla uğradığı bedensel zarardır....
İşsizlik Sigortası
İşten çıkarılan sigortalıya belirli süre maaş ödenen sosyal sigortadır....
İkamet İzni
Yabancı uyruklu kişilerin Türkiye'de yasal kalış hakkıdır....
İadeli Taahhütlü Mektup
Alıcının imzasıyla teslim alındığı belgelenen PTT gönderisidir....
İhtiyaç Kredisi
Bireysel müşterilerin eğitim, sağlık, tatil veya ev eşyası gibi her türlü kısa v...
İpotekli Kredi
Banka tarafından müşteriye kredi kullandırılırken, borcun geri ödenmemesi riskin...
İnternet Servis Sağlayıcı (İSS)
Evlere, işyerlerine veya cep telefonlarına ADSL, VDSL, Fiber veya mobil ağlar üz...
İkili Anlaşma
Sadece iki devlet arasında belirli askeri, ticari veya siyasi konularda imzalana...
İltica
Siyasi inancı, ırkı, dini veya aidiyeti nedeniyle kendi ülkesinde zulüm gören ve...
İkili İlişkiler
Sadece iki bağımsız devlet arasında siyasi, ticari, kültürel ve askeri alanlarda...
İlam
Mahkeme kararının resmi, mühürlü ve taraflara verilen yasal örneği....
İhtiyati Tedbir
Dava konusu hakkın elde edilmesini zorlaştırmamak veya bir zararı önlemek için y...
İcra Takibi
Borçlunun borcunu rızaen ödememesi halinde, alacaklının devlet gücüyle (icra dai...
İcra Emri
İlamlı (mahkeme kararına dayanan) icra takiplerinde, borçluya borcunu ödemesi ve...
İlamsız Takip
Herhangi bir mahkeme kararına dayanmayan, para veya teminat alacakları için doğr...
İhtiyati Haciz
Alacaklının alacağını güvence altına almak için, mahkeme kararıyla borçlunun mal...
İtirazın İptali Davası
İlamsız icra takibine borçlunun haksız yere itiraz etmesi üzerine, alacaklının i...
İstihkak İddiası
Haczedilen bir malın borçluya değil de kendisine ait olduğunu iddia eden üçüncü ...
İddianame
Savcılığın, toplanan deliller ışığında şüphelinin suç işlediğine kanaat getirmes...
İkametgah
Bir kişinin yerleşme niyetiyle oturduğu, yasal olarak beyan edilmiş resmi yerleş...
İdari Para Cezası
Mahkemeler tarafından değil, idari kurumlar tarafından (Polis, Belediye vb....
İl Genel Meclisi
İl özel idaresinin en yüksek karar organı olan, il sınırları içindeki yatırımlar...
İrtibat Kişisi
VERBİS sistemine kayıtlı olan veri sorumlusunu temsil etmek, KVKK ile olan ileti...
İmha Politikası
Kişisel verilerin işlenme şartları ortadan kalktığında, yasal saklama süreleri d...
İlgili Kişi
Kişisel verisi bir kurum, şirket veya şahıs (veri sorumlusu) tarafından elde edi...
İlgili Pazar
Rekabet ihlalinin yaşandığı veya hakim durumun ölçüldüğü alan; hem ürünlerin bir...
İdari Para Cezası (RTÜK)
Yayın ilkelerini (örneğin hakaret, gizli reklam, alkol-tütün özendirme vb....
İsteğe Bağlı Yayın (VOD)
Netflix, BluTV, Exxen gibi dijital platformlarda izleyicinin yayın akışına bağlı...
İnovasyon
Toplumsal veya ekonomik fayda sağlayacak şekilde yeni veya önemli ölçüde değişti...
İç Tedarik
Silahlı kuvvetlerin ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetlerin yurt içindeki üreticilerd...
İkmal (Lojistik)
Bir askeri birliğin operasyon bölgesinde savaşabilmesi veya günlük yaşamını sürd...
İstihbarat
Düşmanın veya potansiyel tehdit unsurlarının askeri gücü, niyetleri, hareketleri...
İTS (İlaç Takip Sistemi)
İlaçların üretim veya ithalat aşamasından hastaya ulaşana kadar her karekod adım...
İŞKUR
Türkiye İş Kurumu; istihdamın korunması, işsizlerin işe yerleştirilmesi ve mesle...
İhbar Tazminatı
İş sözleşmesini feshedeceğini kanuni süreler öncesinden karşı tarafa bildirmeyen...
İSG (İş Sağlığı ve Güvenliği)
İşyerlerinde işin yürütülmesi sırasında çalışanların sağlık ve güvenliğini korum...
İşsizlik Maaşı
Kendi istek ve kusuru dışında işini kaybeden sigortalı işçilere, iş bulana kadar...
İş Sözleşmesi
Bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) ise ücret ...
İş Güvencesi
Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde, geçerli bir sebep olmaksızın ...
İstihdam
Bir ülkedeki çalışma çağında olan ve çalışmak isteyen bireylerin, ekonomideki ür...
İş Kurumu (İŞKUR) Kaydı
İş arayan vatandaşların becerilerine uygun açık iş ilanlarını görebilmeleri, mes...
İş Arama İzni
İş sözleşmesi ihbar süresi verilerek feshedilen işçiye, ihbar süresi boyunca gün...
İzahname
Sermaye piyasası araçlarının ihracı veya halka arzı sırasında yatırımcıları bilg...
İçeriden Öğrenenlerin Ticareti
Şirketin hisse fiyatını etkileyebilecek gizli veya henüz kamuya açıklanmamış bil...
İhracat Bedeli Kabul Belgesi (İBKB)
İhracatçıların yurtdışına sattıkları malların bedeli olan dövizin, yasal süresi ...
İthalat Rejimi
Yurt dışından mal getirilmesi işlemlerinde uygulanacak kuralları, kotaları ve ve...
İhracat Teşviki
Ülke ürünlerinin uluslararası pazarda rekabet edebilmesi için ihracatçılara veri...
İç Ticaret
Ülke sınırları içerisinde yerleşik kişi ve kurumlar arasında yapılan her türlü t...
İhracat Bedeli
Yurt dışına satılan malların karşılığında elde edilen yabancı paranın (dövizin),...
İthalat Vergi Oranı
Ülkeye yurt dışından getirilen malların rekabetini dengelemek ve yerli üreticiyi...
İmar Planı
Arazilerin kullanım kararlarını, yapılaşma şartlarını, yolları ve sosyal donatı ...
İmar Barışı
Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıların kayıt altına alınarak Yapı Kayıt Belgesi...
İmar Durum Belgesi
Bir arsanın mevcut imar planlarına göre kaç katlı, ne kadar büyüklükte ve hangi ...
İklim Değişikliği
Küresel ısınmaya bağlı olarak uzun yıllar boyunca süregelen sıcaklık, yağış, rüz...
Ş