Araç Değer Kaybı Hesaplama

Araç Değer Kaybı Nedir?

Bir aracın trafik kazası sonrası, fiziksel onarım yapılsa bile ikinci el piyasa değerinde meydana gelen düşüştür. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.90 ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca, kusursuz tarafın kazaya sebep tarafın trafik sigortası (KMSS) şirketinden talep edebileceği bir tazminattır.

Kim Talep Edebilir?

• Kusursuz veya kusuru daha az olan taraf (kusur oranı 0% veya 25%'in altında genelde tam talep eder).
• Tek araçlı kazalarda (örn. ağaca çarpma) kasko şartlarına bakılır — çoğu kasko değer kaybını karşılamaz, ek teminat gerekir.
• Kendi kusurunda olan sürücü KMSS'den talep edemez (zaten karşı taraf yok).

Sigortanın Karşılayacağı Sınırlar

Değer kaybı, karşı tarafın KMSS poliçesi üzerinden ödenir. 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerli teminat limitleri: araç başına maddi hasar 400.000 TL, kaza başına maddi hasar 800.000 TL, kişi başına sağlık/ölüm 3.600.000 TL. Değer kaybı, araç başına maddi hasar limitinin içindedir.

Resmî Hesaplama Formülü (Genel Şartlar Ek-1)

Değer kaybı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Ek-1 (Değişik: RG-4/12/2021-31679) Madde 1-6 ile belirlenir. Resmî hesap, sigorta eksperinin düzenlediği değer kaybı raporu üzerinden, araç koduna (A–F) göre şu parametrelerle yapılır:

Yukarıdaki hesaplayıcı, bu çerçevenin pratik (özet) hâlini kullanır: Değer Kaybı = Rayiç Değer × 0,19 × Hasar Boyutu Katsayısı × Kilometre Katsayısı (ticari/kiralık plakada ayrıca ×0,50). Azami taban değer kaybı, rayiç değerin yaklaşık %19'u ile sınırlıdır. Hasar boyutu katsayıları: Çok Ağır 0,90, Ağır 0,75, Orta 0,50, Hafif 0,25.

Değer Kaybı Ödenmesinin Şartları ve İstisnaları

• Kilometre üst sınırı yok: Eski 165.000 km sınırı Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildi; yüksek km'li araçlar da değer kaybı talep edebilir.
• Önceden hasarlı/değişmiş parça: Aynı parçada daha önce hasar veya değişim varsa, o parça için değer kaybı ödenmez.
• Kapsam dışı parçalar: Plastik tampon, cam, far, jant gibi parçaların değişimi tek başına değer kaybı doğurmaz.
• Ticari/kiralık plaka: Bu araçlar resmî hesapta %50 daha az değer kaybı alır.
• Rayiç değer: Hesabın temelidir; TSB Kasko ve TOBB-SEİK listelerinin ortalaması esas alınır.
• Hasar boyutu: Şasi/podye/direk işlemleri en yüksek; sadece dış sac boya/onarımı en düşük katsayıyı alır.

Talep Adımları

1. Kaza tutanağı: Kazadan sonra polis/jandarma tutanağı veya tarafların imzaladığı maddi hasarlı kaza tespit tutanağı.
2. Onarım faturası: Servis tarafından düzenlenen detaylı onarım faturası (değişen parça listesi dahil).
3. Karşı tarafın sigortasına başvuru: Yazılı dilekçe + belgeler. Sigortacı 15 iş günü içinde cevap vermek zorunda.
4. SBM eksperi rapor düzenler.
5. Ödeme veya itiraz: Kabul edilen tutar ödenir. Kabul etmezsen Sigorta Tahkim Komisyonu'na (5 yıl içinde) veya mahkemeye başvuru.

Hangi Belgeler Gerekir?

• Kaza tespit tutanağı (orijinal veya onaylı).
• Araç ruhsatı, sürücü belgesi fotokopisi.
• Onarım faturası (KDV dahil, parça detaylı).
• Aracın kazadan önceki ve sonraki fotoğrafları (mümkünse).
• Banka IBAN bilgisi (ödeme için).
• Vekaletname (avukatla takip ediliyorsa, "değer kaybı talep yetkili" ibareli).

Sık Sorulanlar

Tampon hasarında değer kaybı çıkar mı?

Sadece tampon boyama gibi küçük hasarlarda değer kaybı çoğunlukla %0-3 arasındadır. Tampon değişimi olduysa daha yüksek hesaplanır.

Yeni alınmış 0 km araba kayıbı yüksek mi?

Evet, 0 km araç kazaya girerse "sıfır kazalı" statüsü kaybolur, değer kaybı en yüksek seviyede çıkar.

Sigorta tahkime gitsem kazanır mıyım?

SBM eksper raporu temel kanıttır. Tahkim Komisyonu çoğunlukla bu rapora göre karar verir; sigortacının verdiği tutar az ise %20-40 artış yaygındır.

Zamanaşımı süresi nedir?

Trafik kazası tarihinden itibaren 2 yıl içinde sigortaya başvuru; başvuru reddedildikten sonra ise 5 yıl içinde mahkemeye/tahkime başvuru.

İlgili: Trafik Cezası Gecikme, MTV Hesaplama, Trafik Tescil.