Adliye ve Mahkemeler Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Adliyeler ve mahkemeler, Türk yargı sisteminin temel birimleri olarak bulundukları il ve ilçelerde adli işlemlerin yürütüldüğü resmi kurumlardır. Adalet Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren bu kurumlar; hukuk, ceza, ticaret, iş, aile, tüketici, icra ve idari uyuşmazlıkların çözümünde yetkilidir. Türkiye genelinde her il merkezinde bir Adalet Sarayı ve ilçelerde adliye binaları yer alır; ayrıca Bölge Adliye Mahkemeleri (BAM) ve Bölge İdare Mahkemeleri (BİM) gibi üst yargı kurumları da bulunmaktadır.
Adliyede Hangi İşlemler Yapılır?
Adliyelerde gerçekleştirilen başlıca işlemler: dava açma (hukuk, ceza, ticaret, iş, aile, tüketici davaları), arabuluculuk başvuruları, icra ve iflas işlemleri, vasiyetname ve veraset belgesi, evlenme akdi (belirli mahkemelerde), tanıma ve tenfiz davaları, ihtarname tebliği, suç duyurusu ve şikayet dilekçesi, koruma tedbiri başvuruları, adli sicil ve arşiv kayıt suretleri (Adli Sicil İstatistik Genel Müdürlüğü aracılığıyla), tanıklık ve bilirkişilik işlemleri, dosya inceleme ve UYAP üzerinden duruşma takibi.
Adliye Saatleri ve Çalışma Düzeni
Adliyeler genellikle hafta içi 08:30 – 17:30 saatleri arasında, öğle arası 12:00 – 13:00 olmak üzere açıktır. Cumartesi, pazar ve resmi tatillerde kapalıdır; ancak nöbetçi savcılık ve mahkeme her zaman aktiftir. Duruşmalar genellikle 09:00'dan başlar ve mahkemeye göre değişen saatlerde devam eder. Duruşma tarihinizi UYAP (Ulusal Yargı Ağı Projesi) üzerinden veya e-Devlet'ten takip edebilirsiniz.
Dava Açma ve Harç Ödeme
Bir dava açmak için adliye veznesine harç ve gider avansı yatırılması, dava dilekçesinin hazırlanıp (genellikle avukat eliyle) hukuk veya ceza mahkemesi yazı işlerine sunulması gerekir. Dilekçe ve eklerin nüshası karşı taraf sayısı kadar verilir. Harç miktarları dava türüne ve değerine göre değişir; güncel harç tarifesi her yıl Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanır. Bazı davalarda zorunlu arabuluculuk şartı vardır (iş hukuku, ticari uyuşmazlıklar, tüketici uyuşmazlıkları gibi).
UYAP ve e-Adalet Hizmetleri
UYAP Vatandaş Portalı (vatandas.uyap.gov.tr) ve e-Devlet üzerinden dava dosyalarınıza erişim, duruşma günü öğrenme, karar metni indirme, harç ödeme, vekaletname yükleme ve elektronik tebligat gibi pek çok işlem online olarak yapılabilir. e-Devlet üzerinden "Adli Sicil Kaydı Sorgulama" hizmeti ile kendi adli sicil belgenizi anlık çıkarabilirsiniz.