Türkiye'de son 10 yılda 7256, 7326, 7440 gibi kapsamlı borç yapılandırma kanunları çıkmıştır. Bu kanunlar; vergi, SGK, KGK, trafik cezası, gümrük, belediye gibi amme alacaklarının birikmiş gecikme zammından arındırılarak yeniden yapılandırılması ve taksitlendirilmesi imkânı tanır. 2026'da yeni bir yapılandırma kanunu çıkmasa da mevcut yapılandırmalara güncel başvuru ve eski yapılandırmaların taksit takibi konusunda bilinmesi gerekenler vardır.
Yapılandırma Kanunu Nedir?
Belirli bir tarihe kadar tahakkuk etmiş kamu borçlarının;
- Gecikme zammı silinerek Yİ-ÜFE (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi) ile yeniden hesaplanması,
- Borç anaparasının korunup birikmiş cezaların azaltılması,
- 18 ay-48 ay arasında taksitlendirme imkanı sağlanması,
- Peşin ödeme indirimleri uygulanmasıyla tahsil edilmesidir.
Kapsam: Hangi Borçlar Yapılandırılabilir?
Genel yapılandırma kanunları aşağıdaki borçları kapsar:
- Vergi Daireleri: Gelir, kurumlar, KDV, ÖTV, MTV, gümrük, emlak vergisi vb.
- SGK: Tüm sigorta primleri, GSS, işsizlik sigortası primi, idari para cezaları
- Belediyeler: Emlak vergisi, çevre temizlik vergisi, eğlence vergisi, ilan-reklam vergisi, su faturası
- Bağ-Kur (4/b) primleri ve gecikme zammı
- Trafik cezaları ve idari para cezaları
- İcra dosyaları (KEFEK borçları — Kamu Alacakları)
- Öğrenim ve katkı kredisi (Kredi ve Yurtlar)
- Karayolu geçiş ücretleri (HGS, OGS)
Yapılandırma Süreci (7440 Sayılı Kanun Örneği)
- Borç tespiti: İlgili kuruma başvurarak borç dökümünüzü alın (vergi dairesi, SGK, belediye).
- Hesaplama yapılır: Gecikme zammı çıkarılır, Yİ-ÜFE eklenir, yeni tutar belirlenir.
- Başvuru formu doldurulur: Yapılandırma talep dilekçesi imzalanır.
- Taksit planı seçilir (kanuna göre değişir — 7440 sk. örneği):
- Peşin ödeme: Gecikme faizi/zammı tamamen silinir + Yİ-ÜFE eklenir; vergi cezalarında en yüksek indirim uygulanır
- İlk iki taksit peşin ödenirse: Taksitli planda da ek indirim
- 12-48 ay taksit: Vade uzadıkça toplam ödeme katsayısı artar; gecikme zammı yine silinir, Yİ-ÜFE uygulanır
- İlk taksit ödenir: Genelde aynı ay veya ertesi ay sonu.
- Diğer taksitler 2 ayda bir ödenir.
Online Başvuru: GİB ve SGK İnteraktif
Vergi borcu için (GİB)
- İnteraktif Vergi Dairesi'ne girin.
- "Yapılandırma Başvurusu" menüsünü seçin.
- Borç listenizden yapılandırılmasını istediğiniz vergi türlerini işaretleyin.
- Taksit sayısını seçin → Onaylayın.
- İlk taksit ödeme dekontunu yükleyin (kredi kartı/banka).
SGK Borcu için
- e-Devlet → SGK → "Yapılandırma Başvurusu" hizmetine girin.
- SGK sicil numaranızla giriş yapın.
- Toplam borç + Yİ-ÜFE'li yeni tutar görünür.
- Taksit planını seçin → Onaylayın → ödemeyi başlatın.
Yapılandırma Mantığı ve Tipik İndirimler
Önemli: Yapılandırma kanunları (7256, 7326, 7440 vb.) anaparayı (vergi/SGK aslını) silmez — bu rakam tam olarak ödenir. Sadece gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer'i alacaklar silinerek yerine çok daha düşük olan Yİ-ÜFE aylık değişim oranı uygulanır. Asla bağlı kesilen vergi cezaları da koşullara göre silinir.
- Peşin ödeme: Anapara + Yİ-ÜFE'li güncellenmiş tutar tek seferde ödenir; gecikme faizi/zammı tamamen silinir, vergi cezalarında en yüksek indirim uygulanır
- Taksitli ödeme: 12-48 ay arası taksit imkânı; vade arttıkça toplam ödeme katsayısı artar, indirimler azalır
- İlk iki taksit peşin ödenirse taksitli planda da bir miktar ek indirim sağlanır
Kesin oranlar her yapılandırma kanununa göre değişir; başvuru öncesi GİB veya SGK e-Devlet hizmetinde "yeni borç tutarı" görüntülenir, kararı oradaki rakama göre verin.
Yapılandırmanın Bozulması
Yapılandırma planı şu hallerde bozulur, eski (orijinal) borç tekrar canlanır:
- 2 taksit üst üste ödenmezse (veya yıl içinde toplam 2 taksit)
- İlk taksit zamanında ödenmezse
- Cari dönem ödemeleri aksatılırsa (yeni vergi/SGK borcu birikirse)
Bozulduğunda yapılan ödemeler "asıl borç + gecikme zammı"na mahsup edilir; tekrar yapılandırma talebi kabul edilmez.
Pratik Tavsiyeler
- Önce borcunuzu kalemleri ayrı ayrı analiz edin: Bazı borçlar (Yİ-ÜFE'li yeni tutar) yapılandırmasız bile %100 ödenebilir tutarda olabilir.
- Peşin ödeme avantajı büyük: Eğer parayı bir defada bulabilirseniz %50-90 indirim ciddi tasarruf sağlar.
- Cari ödemeleri aksatmayın: Yapılandırma süresince yeni vergi/SGK borcu birikirse plan iptal olur.
- Mali müşavirinizle plan yapın: Şirketler için yapılandırma kararı vergi planlaması açısından kritiktir.
- Yeni yapılandırma kanunu beklemeyin: Ortalama 3-5 yılda bir çıkar, ama "her zaman çıkar" garantisi yok. Ödeyebileceğiniz tutarları biriktirmek daha güvenli.
Sık Sorulan Sorular
- Yapılandırmaya itiraz haklarımı kaybeder miyim? Evet — yapılandırmaya başvurmak borcun kabul edildiği anlamına gelir. Süregelen vergi davanız varsa önce mahkeme sonucunu bekleyebilirsiniz.
- İcra dosyam var, yapılandırma çözer mi? Yapılandırılan borçlar için icra takibi durdurulur; ödemeler tamamlandığında haciz kaldırılır.
- Yurt dışındayım, başvurabilir miyim? Online başvuru tamamen e-Devlet/İVD üzerinden yapılır; coğrafi engel yoktur.
İlgili: Vergi Borcu Sorgulama, Vergi Gecikme Zammı Hesaplama, Bağ-Kur Prim Hesaplama.