Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı, yargı hizmetlerinin etkin yürütülmesi, adli sistemin işleyişi, mahkemelerin idari yönetimi, ceza ve tevkifevlerinin yönetimi, denetimli serbestlik, adli sicil, arabuluculuk hizmetleri gibi geniş bir alanda faaliyet gösteren temel bakanlıklardan biridir. Bakanlık merkezi Ankara'da bulunmaktadır.
Adalet Bakanlığı Görev Alanı
Adalet Bakanlığı'nın temel görevleri şunlardır:
- Adliyelerin ve mahkemelerin idari yönetimi (yargı bağımsızlığı korunarak)
- Cumhuriyet savcılıklarının koordinasyonu
- Ceza ve tevkifevlerinin yönetimi (Cezaevleri ve Tutukevleri Genel Müdürlüğü)
- Denetimli serbestlik müdürlüklerinin yönetimi
- Adli sicil kayıtlarının tutulması
- Noterlik ve hukuki yardım hizmetlerinin denetimi
- Hâkim ve savcı yardımcılığı sınavları (HSK ile birlikte)
- Kanun tasarılarının hazırlanması ve TBMM'ye sunulması
- Uluslararası adli yardımlaşma
Bakanlığa Bağlı Kuruluşlar
- Cezaevleri ve Tutukevleri Genel Müdürlüğü: Türkiye'deki tüm cezaevlerini yönetir
- Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü: Mevzuat ve kanun tasarılarını hazırlar
- Ceza İşleri Genel Müdürlüğü: Ceza yargısı işleyişini koordine eder
- Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü: Adli sicil kayıtlarını tutar
- Personel Genel Müdürlüğü: Bakanlık personel işlemlerini yürütür
- Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü: UYAP sistemini yönetir
- Denetimli Serbestlik Daire Başkanlığı: Şartlı tahliye ve denetim hizmetleri
UYAP — Ulusal Yargı Ağı Projesi
UYAP, Türkiye yargısının dijital altyapısıdır. vatandas.uyap.gov.tr ve avukat.uyap.gov.tr portalları üzerinden vatandaşlar ve avukatlar dava dosyalarına erişebilir, dilekçe gönderebilir, harç ödeyebilir, duruşma günü öğrenebilirler. UYAP, dünyada örnek gösterilen sistemler arasındadır.
Vatandaşa Sunulan Online Hizmetler
Adalet Bakanlığı'nın e-Devlet üzerinden sunduğu başlıca hizmetler:
- Adli Sicil Belgesi: Ücretsiz, anında, karekodlu
- Dava Dosyası Sorgulama: UYAP Vatandaş Portalı
- Vatandaş Arabuluculuk Başvurusu: Bazı uyuşmazlıklar için online başvuru
- İcra Dosyası Sorgulama: Borçlu/alacaklı durumunuzu öğrenme
- Mahkeme Karar Sorgulama: Kesinleşmiş kararlara erişim
- Duruşma Günü Öğrenme: Davalarınızın takvimini görme
- SEGBİS: Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi ile uzaktan duruşma katılımı
Adliyeler ve Mahkemeler
Türkiye'de 81 il merkezinde ağır ceza adliyesi, daha küçük yerleşimlerde ise asliye/sulh ceza-hukuk mahkemelerinin bulunduğu ilçe adliyeleri vardır (her ilçede adliye yoktur; bağlı olduğu en yakın adliyeye yönlendirilir). Adli yargı sistemi yerel mahkeme, istinaf (Bölge Adliye Mahkemesi — BAM) ve Yargıtay olmak üzere üç dereceli işler. İdari yargıda ise idare mahkemesi, vergi mahkemesi, Bölge İdare Mahkemesi (BİM) ve Danıştay bulunur.
İletişim ve Başvuru
Adalet Bakanlığı ile iletişim için:
- Web: adalet.gov.tr
- BİMER: cimer.gov.tr üzerinden başvuru
- Vatandaş İletişim: Bağlı adliyeniz aracılığıyla
İl bazında Adliye iletişim bilgilerini KurumBilgi'den öğrenebilirsiniz.
İpucu: Adli işlemleriniz için bağlı bulunduğunuz adliyenin iletişim bilgileri için Adliyeler sayfasını ziyaret edebilirsiniz.