5352 sayılı Adli Sicil Kanunu uyarınca, mahkûm olunan suç ve cezalar Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü'nün veri tabanına kaydedilir. Bu kayıtlar iki türlüdür: adli sicil kaydı (aktif sabıka) ve arşiv kaydı (cezanın infazından sonra geçen kayıt).
Adli Sicil Kaydı (Aktif Sabıka) Ne Zaman Silinir?
Cezanın infazı tamamlanır tamamlanmaz adli sicil kaydı otomatik olarak arşive aktarılır. Yani aktif sabıka kaydının silinmesi için ayrı bir başvuru gerekmez:
- Hapis cezası tamamen çekildi.
- Para cezası tamamen ödendi.
- Adli para cezasında belirlenen süre doldu.
- Şartlı tahliye + denetim süresi sona erdi.
- Davanın düşmesi/beraat (zaten kayda alınmazdı).
Arşiv Kaydı Nedir, Nasıl Silinir?
Adli sicil kaydı arşive aktarılınca arşiv kaydı oluşur. Arşiv kaydı çoğu işveren ve resmi başvuruda görünmez ama bazı durumlarda (kamu memurluğu, silah ruhsatı, özel güvenlik vb.) sorgulanır. Arşiv kaydının silinmesi şu şartlara bağlıdır:
- Hapis cezası infazından itibaren 5 yıl geçmesi (bazı suçlarda 15 yıl).
- Bu sürede yeni bir suç işlememiş olmak.
- Cezayı engelleyen mahkûmiyetler (cinsel istismar, terör, uyuşturucu kaçakçılığı vb.) için süreler daha uzundur veya hiç silinmez.
Sildirme Başvurusu — Adım Adım
- e-Devlet'ten kontrol et: "Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Sorgulama" hizmetinden mevcut durumu öğren. Kayıt varsa türü görünür.
- Süreyi kontrol et: Yukarıdaki süreler dolmuşsa silme talebi yapılabilir.
- Dilekçe yaz: "Adli Sicil ve Arşiv Kaydının Silinmesi Talebi" başlıklı dilekçe (T.C. kimlik no, kayıt bilgileri, gerekçe).
- Başvur: Bağlı olduğun Cumhuriyet Başsavcılığına şahsen, posta veya UYAP üzerinden başvuru yap.
- İnceleme: Savcılık şartların oluşup oluşmadığını inceler.
- Sonuç: Şartlar varsa kayıt silinir; yoksa gerekçeli red kararı verilir (bu karara ağır ceza mahkemesinde itiraz edilebilir).
Sildirilemeyen Durumlar
- Anayasal düzene karşı suçlar ve terör suçları.
- Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (çocuk istismarı vb.) — bazıları hiç silinmez.
- Uyuşturucu ticareti.
- Memnu hakların iadesi gerekli suçlar — silinmeden önce ayrıca memnu hakların iadesi davası açılabilir.
Memnu Hakların İadesi Nedir?
Bazı suçlardan mahkûm olanlar belirli haklarını (kamu hizmetine girme, seçilme, oy verme, vakıf yöneticisi olma vb.) kaybeder. 5352 sayılı Kanun m.13/A uyarınca cezanın infazından itibaren 3 yıl ve hak yoksunluklarından doğan süre tamamlandıktan sonra hükmü veren mahkemeye (suçun türüne göre Asliye Ceza, Ağır Ceza vb.) dava açılarak bu haklar geri kazanılabilir. Memnu hakların iadesi alınmadan bazı işlere girilemez.
Adli Sicil Belgesi Türleri
| Belge Türü | Hangi Kayıtlar Görünür | Nerede Kullanılır |
|---|---|---|
| Resmi Kurum | Adli sicil + Arşiv | Kamu kurumları, memurluk |
| Özel Kurum | Sadece adli sicil | İşveren, özel sektör |
| Kendisi İçin | Adli sicil + Arşiv | Şahsi bilgi |
İlgili: Adli Sicil Belgesi Online Alma, Adliyeler / Cumhuriyet Başsavcılıkları.