Türk Medeni Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca haklı sebeplerin varlığı halinde kişinin adı (veya soyadı) değiştirilebilir. İsim değişikliği talebi, kişinin yerleşim yeri Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılarak yapılır.
Hangi Sebepler Kabul Edilir?
Mahkemeler "haklı sebep" değerlendirmesinde geniş takdir yetkisine sahiptir. Yargıtay içtihatlarına göre kabul gören sebepler:
- Adın komik, alay konusu veya çevresinde tanınmadığı bir isim olması.
- Çocuklukta verilen ama hiç kullanılmayan isim — kişi başka adla tanınıyor olabilir.
- Cinsiyetle uyuşmayan isim (örneğin erkek için kadın ismi).
- Din değiştirme sonrası ismi değiştirme isteği.
- Aile içi karışıklık — aynı isimde birden çok kişi olması.
- Suçlu bir akrabayla aynı isim taşımaktan dolayı maddi/manevi zarar görme.
- Yabancı kökenli adın Türkçeleştirilmesi (veya tersi).
- İdari hata ile yanlış kayıt edilmiş isim/soyisim (bu durumda dava şart değil, nüfus müdürlüğü düzeltmesi yeterli).
Tek Sefer Hakkı Kaldırıldı (2017'den Beri)
Eskiden 1 kez idari yolla (nüfus müdürlüğünden) isim değişikliği yapılabiliyordu (5490 sayılı Kanun geçici 8. m.). Bu hak 31 Aralık 2017'de sona erdi. Şu an tüm isim/soyisim değişiklikleri mahkeme kararı ile yapılır.
Gerekli Evraklar
- Dilekçe (yeni isim/soyisim talebi, gerekçe).
- Nüfus cüzdanı fotokopisi.
- Nüfus kayıt örneği (vukuatlı, son 6 ay).
- Sabıka kaydı (kasıtlı bir suçtan dolayı 5 yıldan fazla ceza alanların durumu farklı değerlendirilir).
- Tanık listesi — başka isimle tanındığını ispat için en az 2 tanık.
- Varsa belge örnekleri — başka isimle düzenlenmiş diploma, askerlik belgesi, banka yazışmaları vb.
- Yabancı ad değişikliklerinde din değiştirme belgesi (Diyanet İşleri'nden).
Adım Adım Süreç
- Dilekçe hazırla: Mevcut isim, talep edilen yeni isim ve haklı sebep açıkça yazılır.
- Dava aç: Yerleşim yerinin Asliye Hukuk Mahkemesinde, harç + başvurma harcı (~600 TL + harç).
- Cumhuriyet Savcılığı'na bildirim: Mahkeme savcılığa müdahil olma hakkı tanır.
- Duruşma: Tanıklar dinlenir, davacı dinlenir. Mahkeme kişinin gerçekten başka isimle tanındığını veya haklı sebebi araştırır.
- Karar: Kabul kararı verilir. Karar kesinleşene kadar 2 hafta (istinaf süresi) beklenir.
- Nüfus müdürlüğüne tebliğ: Kararın kesinleşmesi sonrası mahkeme nüfus müdürlüğüne yazı yazar, kayıt güncellenir.
- Yeni belgeler: Kimlik, pasaport, ehliyet, tapu vb. tüm belgelerin yenilenmesi için nüfus müdürlüğünden başlayarak ilgili kurumlara başvurursun.
Süre ve Maliyet
- Süre: 4-12 ay (mahkemenin iş yoğunluğuna göre).
- Harç + masraf: ~1.000-2.000 TL (avukat hariç).
- Avukat ücreti: Şart değil ama önerilir; isim/soyisim değişikliği davası Asliye Hukuk Mahkemesinde görüldüğünden 2026 AAÜT maktu vekalet ücreti 30.000 TL'dir (taraflarca yukarı yönde sözleşmeyle değiştirilebilir, alta inilemez).
Karar Sonrası Yenilenecek Belgeler
| Belge | Yenileme Yeri |
|---|---|
| T.C. Kimlik Kartı | Nüfus Müdürlüğü (zorunlu) |
| Pasaport | İl Emniyet Müdürlüğü |
| Sürücü Belgesi (Ehliyet) | Nüfus Müdürlüğü (yeni sistemde) |
| Tapu Senedi | Tapu Müdürlüğü |
| Diploma | Eğitim aldığın okul / üniversite |
| SGK kaydı | Otomatik güncellenir |
| Banka hesapları | Şubeden imza güncelleme |
| Trafik tescil | Trafik Tescil Şube Müdürlüğü |
Soyisim Değişikliği Özelinde
Soyisim değişikliği daha sıkı incelenir çünkü aile birliği kavramını etkiler. Evli kadının kızlık soyadını kullanma talebi (anayasa mahkemesi içtihadı sonrası 2015'ten beri) dava açmadan nüfus müdürlüğünden yapılabilir. Bunun dışında soyisim değişikliği için yine Asliye Hukuk Mahkemesi gerekir.
İlgili: Nüfus Kayıt Örneği, Vekalet Ücreti Hesaplama, Nüfus Müdürlükleri.